یعنی چه
به موجودات زنده، گیاهان یا فرآوردههای غذایی گفته میشود که ساختار ژنتیکی یا دستمایهٔ وراثتی (DNA) آنها در آزمایشگاه و به روش مهندسی ژنتیک دستکاری نشده باشد. این محصولات کاملاً به صورت طبیعی یا سنتی تکثیر و رشد مییابند.
تلفظ
این ترکیب از واژهٔ عربی «غِیر» و کلمهٔ مصوب فارسی «تَرا-ریخ-تِه» تشکیل شده است و به صورت روان و بدون وقف شدید تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع، خودِ واژهٔ «غیر تراریخته» با ۱۱ حرف است. طراحان جدول ممکن است از کلماتی مثل طبیعی یا اصلاحنشده نیز استفاده کنند.
به انگلیسی
در بازارهای بینالمللی و متون علمی، اصطلاح Non-GMO رایجترین معادل برای محصولات غیر تراریخته است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، این واژه مخفف عبارت Genetiği Değiştirilmemiş Organizma به همراه پسوند نفی است.
به فارسی
واژهٔ تراریخته مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که از پیشوند «ترا» (معادل Trans) و «ریخت» (شکل و اندام) ساخته شده است. معادلهای دیگر آن در فارسی شامل دستکارینشده و طبیعی است.
نماد چیست
این عبارت نماد استاندارد و اصالت بیولوژیکی محصول است. در بازارها نماد بینالمللی یکسانی جز برچسبهای تجاری متنی یا لوگوهای تأییدیهٔ آزمایشگاهی با عنوان Non-GMO برای آن وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل غیر تراریخته
واژهٔ «غیر تراریخته» یک اصطلاح علمی و واژهگزینی معاصر در زبان فارسی است که به محصولات و موجودات با چرخه زیستی طبیعی اشاره دارد. این دسته از محصولات در نقطه مقابل محصولات تراریخته (تراژنی) قرار میگیرند که در آزمایشگاهها برای اهدافی مانند مقاومت به آفات یا افزایش تولید، دچار تغییرات ژنتیکی شدهاند.
باید توجه داشت که اگرچه اصطلاح «ارگانیک» در میان عموم مردم به عنوان مترادف این واژه به کار میرود، اما از نظر علمی تفاوتهایی میان آنها وجود دارد؛ هر محصول ارگانیکی قطعاً غیر تراریخته است، اما یک محصول غیر تراریخته لزوماً معیارهای سختگیرانهٔ کشت ارگانیک (مانند عدم استفاده از سموم شیمیایی) را ندارد.
امروزه به دلیل دغدغههای سلامت و زیستمحیطی، تقاضا برای مصرف این محصولات افزایش یافته و در کشورهای مختلف با برچسبهای مشخصی روی بستهبندیها متمایز میشوند تا خریداران حق انتخاب داشته باشند.