یعنی چه
دوا گلی نام عامیانه و نوستالژیک محلول ضدعفونیکننده «مرکورکرم» (مِربُرومین) است. این مایع قرمز مایل به صورتی در گذشته برای گندزدایی، بهبود و پانسمان زخمها، بریدگیها و خراشهای سطحی پوست استفاده میشد. امروزه به دلیل وجود ترکیبات سمی جیوه و مانع شدن از تشخیص عفونت، از چرخه پزشکی مدرن حذف و با بتادین جایگزین شده است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «دَوا» (به معنی دارو) و «گُلی» (به معنی منسوب به گل یا رنگ صورتی/سرخ) ساخته شده و به صورت روان «دَوا گُلی» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ عبارتهایی همچون «داروی ضدعفونیکننده قدیمی» یا «مایع قرمز ضدعفونیکردن زخم در گذشته» کلمه «دوا گلی» است که دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این ماده شیمیایی و دارویی Mercurochrome یا نام علمی آن Merbromin گفته میشود.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر نام علمی ميركوروكروم، در اصطلاحات عامیانه به آن «دواء أحمر» به معنای داروی قرمز میگویند.
به ترکی
در ترکی استانبولی از واژه Merkürokrom استفاده میشود و در گذشته گاهی عامیانه به آن تنطوردیود سرخ یا Mersol نیز میگفتند.
به فارسی
معادلهای فارسی، علمی و عامیانه این واژه شامل مرکورکرم، سرخه دوا، قرمز دوا و مِربُرومین است. از نظر ریشهشناسی، این کلمه ترکیبی از «دوا» (عربی) و «گلی» (فارسی، به معنای دارای رنگِ گلی یا سرخرنگ) است. همخانوادههای آن دوا، مداوا، ادویه و گلی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل دوا گلی
واژه عامیانه «دوا گلی» یادآور یکی از نوستالژیکترین تصویرهای دوران کودکی نسلهای گذشته در ایران است؛ مایعی سرخرنگ که نماد بازیهای پرجنبوجوش، زمینخوردنها و زانوهای زخمی بچهها و مراقبتهای دلسوزانه مادران بود. این محلول ضدعفونیکننده که نام علمیاش مرکورکرم است، برای سالها پای ثابت جعبههای کمکهای اولیه خانگی بود.
با وجود پیوند عمیق این واژه با خاطرات قدیمی، امروزه دوا گلی دیگر در پزشکی مدرن جایی ندارد. به دلیل وجود ترکیبات سمی جیوه در ساختار آن و همچنین رنگ قرمز شدیدی که مانع از تشخیص به موقع عفونت و التهاب زیر زخم میشد، تولید و مصرف آن منسوخ شد و جای خود را به محلولهای ایمنتری مانند بتادین داد.