یعنی چه
واژه مُصرِخ در لغت به معنای کسی است که ناله و فریاد کمکخواهی مظلوم یا فرد گرفتار را میشنود و به یاری او میشتابد. این کلمه به عنوان اسم فاعل، به فرد دستگیر و نجاتدهنده اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه با ضمه روی حرف میم، سکون صاد و کسره روی حرف راء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه مصرخ به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «فریادرس» یا «یاریگر» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه بر مفاهیم امدادرسانی، نجات و کمکرسانی در مواقع بحرانی تمرکز دارند.
به فارسی
مترادفهای دقیق فارسی و رایج این کلمه شامل فریادرس، یاریگر، مددکار و ناصر هستند. واژه «خاذل» (رهاکننده در سختی) نیز متضاد اصلی آن به شمار میرود.
در قرآن
این واژه در آیه ۲۲ سوره ابراهیم از زبان شیطان در روز قیامت آمده است: «مَّا أَنَا بِمُصْرِخِکُمْ وَمَا أَنتُم بِمُصْرِخِیَّ» به این معنا که امروز نه من فریادرس شما هستم و نه شما میتوانید به داد من برسید.
جمعبندی و توضیح کامل مصرخ
واژه «مصرخ» یک صفت کاربردی و وامگرفته از زبان عربی (باب افعال از ریشه ص-ر-خ) است که وارد متون کهن ادبی و دینی فارسی شده است. این کلمه به طور دقیق به مفهوم اجابت کردن ناله مظلوم و شتافتن به تکاپوی یاریخواهی اشاره دارد و جایگاهی والا در ادبیات اخلاقی و مفاهیم امدادرسانی دارد.
تفاوت ظریف این واژه با کلمات مشابه در این است که مصرخ صراحتاً به فردی اطلاق میشود که انگیزه و توان پاسخ دادن به «فریاد» (صراخ) را دارد. نقطه مقابل آن در فرهنگ واژگان، مستصرخ (فریادخواه) و خاذل (کسی که انسان را در اوج نیاز رها میکند) است. بیشترین شهرت این لفظ به خاطر کاربرد صریح و تکاندهنده آن در قرآن کریم در توصیف روابط میان پیروان و پیشوایان ضلالت در روز جزا است.