معنی
واژه «یَضُرّ» یک فعل مضارع از ریشه عربی است و به معنای جاری و فعلیِ آسیب رساندن، ضرر زدن، گزند رساندن و ایجاد نقصان یا لطمه در مال، جان یا روح به کار میرود.
یعنی چه
این کلمه در زبان و ادبیات مذهبی و کهن، نشاندهنده فاعل یا عاملی است که عملکردش منجر به ضرر، زیان، تخریب یا کاهش خیر و نفع برای دیگران میشود.
مترادف
در زبان فارسی عبارات فعلی مانند آسیب رساندن و گزند زدن نزدیکترین برابرهای معنایی برای این فعل مضارع هستند.
متضاد
دقیقترین متضاد این کلمه در زبان عربی فعل «یَنْفَع» به معنای سود رساندن است و در فارسی مفاهیمی چون نفع بخشیدن و سود رساندن نقطه مقابل آن هستند.
هم خانواده
تمام این واژگان از ریشه ثلاثی مجرد «ض ر ر» مشتق شدهاند و مفاهیمی پیرامون آسیب، ناچاری، زیان و گزند را حمل میکنند.
ریشه
این کلمه فعل مضارع مرفوع از باب «فَعَلَ یَفْعُلُ» (ضَرَّ - یَضُرُّ) است که به دلیل همسان بودن دو حرف پایانی، ادغام (تضعیف) در آن صورت گرفته است. معنای بنیادی این ریشه در عربی کلاسیک، وارد کردن نقصان، زیان مالی، یا رنج و آسیب جسمی و معنوی است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح سؤال فعلی ۳ حرفی به معنای «آسیب میرساند» یا «ضرر میزند» را مد نظر داشته باشد، پاسخ دقیق آن «یضر» است.
جمعبندی و توضیح کامل یضر
واژه «یضر» یک فعل مضارع عربی از ریشه «ض ر ر» است که به طور گسترده در متون مذهبی، آیات قرآن کریم و ادبیات کهن فارسی وام گرفته شده است. این کلمه به معنای آسیب رساندن، زیان زدن و ایجاد گزند مادی یا معنوی در حق کسی یا چیزی است. در نظام معنایی متون کهن، این واژه معمولاً در تقابل مستقیم با مفهوم «نفع» (سود رساندن) قرار میگیرد و برای توصیف میزان توانایی یا ناتوانی افراد و پدیدهها در تغییر شرایط به سمت منفی استفاده میشود.
بررسی کاربرد این واژه در آیات قرآنی نشان میدهد که «یضر» عمدتاً برای بیان این حقیقت به کار رفته است که هیچ آسیب و گزندی در جهان بدون اذن و اراده الهی اثرگذار نخواهد بود. این کلمه با ساختار ۳ حرفی خود، در طرح سؤالات جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک معادل دقیق برای عباراتی چون «زیان میرساند» کاربرد دارد.