یعنی چه
اصطلاحی عامیانه و کنایی است به معنای آنکه کسی ناگهان و بدون دلیل یا سنجش عاقبت کار، تمایل شدید و غیرمنتظرهای برای انجام کاری پیدا کند؛ جنبیدن خوشخیالی یا خوشدماغي ناگهانی.
تلفظ
تلفظ این عبارت عامیانه به صورت [دَ نْ گِ شْ گِ رِ تَ نْ] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف (۹ حرف) خودِ «دنگش گرفتن» یا عبارات مشابهی چون «به سرش زدن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از واژه whim به معنای هوس و انگیزههای ناگهانی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، نزدیکترین معادلها به این حالت روحی ناگهانی، تمایلات آنی و خطور کردنهای بدون مقدمه در ذهن است.
به فارسی
معادلهای دقیق و همبستههای این واژه در زبان فارسی عبارتند از: دَنهاش گرفتن، هوس کردن، به سرش زدن، میل ناگهانی یافتن. از نظر ریشهشناسی، «دنگ» در فارسی پهلوی به معنای گیج و حیران است و این اصطلاح اشاره به حالتی دارد که ذهن فرد موقتاً دچار یک خوشخیالی یا گیجی آنی شده و تصمیمی غیرمنتظره میگیرد.
نماد چیست
این اصطلاح کنایی نماد تصویری سنتی و رسمی ندارد؛ اما به طور مجازی و استعاری، نمادی از یک «جرقه ناگهانی در ذهن» یا یک «حباب هوس» است که زود شکل میگیرد و پا میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل دنگش گرفتن
اصطلاح عامیانه و کنایی «دنگش گرفتن» (یا دنگِ کسی گرفتن) در فرهنگ و زبان فارسی معاصر برای توصیف حالات روحی به کار میرود که فرد بدون هیچگونه مقدمه، منطق یا عاقبتاندیشی، ناگهان تصمیم به انجام کاری خاص یا عجیب میگیرد. ریشه واژه «دنگ» به ادبیات کهن و زبان پهلوی بازمیگردد که در آن به معنای گیجی، حیرانی و مبهوت شدن است. در واقع این عبارت نشان میدهد که گویی فرد برای لحظهای دچار یک نوع خوشخیالی یا حالت گیجی ذهنی شده و بر اساس آن عمل میکند.
این اصطلاح کاملاً تهرانی و عامیانه بوده و فاقد هرگونه ریشه یا کاربرد در متون مقدسی چون قرآن کریم است. در کاربردهای روزمره، متضاد این حالت مفاهیمی چون عقلگرایی، سنجیدگی، خویشتنداری و عاقبتاندیشی است، چرا که رفتارهای ناشی از «دنگش گرفتن» معمولاً از روی احساسات آنی و بدون دوراندیشی شکل میگیرند و ممکن است به همان سرعتی که ایجاد شدهاند، فروکش کنند.