یعنی چه
قابل انفجار به ویژگی یا کیفیت هر ماده، گاز یا موقعیتی اطلاق میشود که پتانسیل تکهتکه شدن ناگهانی، همراه با تولید صدا، حرارت شدید و آزاد شدن سریع گازها را دارد. این واژه به عنوان صفت برای مواد شیمیایی حساس، مخازن تحت فشار یا حتی شرایط بحرانی به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه ساخته شده و به صورت «قا / بِلِ / اِن / فِ / جار» خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما کلمه «قابل انفجار» با ۱۰ حرف است. واژههای منفجرشونده و باروتی نیز میتوانند به عنوان جایگزین بررسی شوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین معادل برای این صفت واژه Explosive است و در مباحث فنی و نظامی از Detonable نیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب وصفی «قابل للانفجار» یا اسم فاعل «متفجر» برای رساندن این معنا استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای سره و خالصتر فارسی یا واژههای هممعنی آن در زبان فارسی شامل منفجرشونده و باروتی است. این ترکیب وصفی از دو کلمه «قابل» (ریشه عربی قبل به معنی پذیرا) و «انفجار» (ریشه عربی فجر به معنی شکافتن و جاری شدن) تشکیل شده است.
نماد چیست
در استانداردهای جهانی ایمنی و برچسبگذاری مواد شیمیایی (مانند سیستم GHS)، نماد مواد قابل انفجار یک «بمب در حال متلاشی شدن و تکهتکه شدن» (Exploding Bomb) است که جهت هشدار درون یک لوزی با حاشیه قرمز قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل قابل انفجار
واژه ترکیبی «قابل انفجار» در زبان فارسی به هر ماده، گاز یا شرایطی اطلاق میشود که استعداد درونی برای آزاد کردن ناگهانی انرژی، گاز و حرارت همراه با با صدا و تخریب را داشته باشد. این کلمه از دو جزء عربی «قابل» (پذیرا) و «انفجار» (از ریشه فجر به معنی شکافتن) ساخته شده است. جالب اینجاست که ریشه این کلمه در قرآن کریم نیز به کار رفته (مانند فانفجرت در آیه ۶۰ سوره بقره)، اما در آن بافت به معنای شکافتن سنگ و جاری شدن چشمههای آب است و کاربرد آن برای بمب و تسلیحات، یک توسعه معنایی جدید در قرون اخیر محسوب میشود.
در دنیای امروز و صنایع شیمیایی، شناسایی مواد قابل انفجار از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین دلیل در استانداردهای بینالمللی ایمنی، علامتی تصویری شامل یک بمب در حال منفجر شدن برای این مواد تعیین شده تا از حوادث ناگوار جلوگیری شود. در بازیهای فکری و جدول نیز این ترکیب ده حرفی معمولاً با مترادفهایی نظیر منفجرشونده یا باروتی همپوشانی دارد.