یعنی چه
در لغت، مضطر به فردی گفته میشود که اسباب و چارههای عادی زندگی از او قطع شده و در شرایط سخت و بحرانی قرار گرفته است؛ بهطوری که برای نجات خود ناگزیر به انجام کاری یا درخواست کمک میشود.
مترادف
این کلمات نشاندهنده نبودِ اختیار، تحت فشار بودن و بنبست در تصمیمگیری هستند.
متضاد
این واژهها در تضاد با وضعیت اضطرار قرار دارند و به داشتن حق انتخاب، قدرت یا بینیازی اشاره میکنند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه سه حرفی عربی «ض ر ر» مشتق شدهاند و بار معنایی آسیب، گزند و ناچاری را با خود دارند.
ریشه
این کلمه در اصل «مُضتَرَر» (اسم مفعول از باب افتعال) بوده که بر اساس قواعد صرفی زبان عربی، حرف «ت» به «ط» تبدیل شده و با ادغام حروف، به صورت «مُضطَرّ» درآمده است و معنای تحت فشارِ شدید قرار گرفتن را میدهد.
جمله سازی
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، اگر راهنمای سوال کلماتی مانند «ناچار»، «درمانده» یا «بیاختیار» باشد و پاسخ ۴ حرفی مد نظر باشد، کلمه «مضطر» جواب صحیح است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، میتوان از کلمات بالا برای انتقال مفهوم اضطرار به زبان انگلیسی استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل مضطر
واژه «مضطر» یک مفهوم عمیق لغوی و عرفانی دارد که فراتر از یک مجبورِ ساده است. مضطر به کسی گفته میشود که تمام درهای مادی و اسباب ظاهری را به روی خود بسته میبیند و به یک حالت انقطاع کامل و بیچارهگی محض میرسد. در این وضعیت، انسان دیگر هیچ تکیهگاهی جز یک نیروی مافوق طبیعی ندارد.
نمود عینی و بارز این واژه در آیه ۶۲ سوره نمل («أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ...») متجلی شده است؛ جایی که خدا خود را تنها پاسخدهنده به فرد درمانده معرفی میکند. در فرهنگ اسلامی، حالت اضطرار نقطه اوج اخلاص در دعا و اتصال به رحمت الهی تلقی میشود و در روایات شیعه، این واژه به عنوان نمادی برای حضرت مهدی (عج) در آستانه ظهور یاد شده است که در اوج تنهایی و ناچاری مادی، برای اصلاح جهان دست به دعا برمیدارد.