یعنی چه
قیاصره در لغت جمعِ مکسر کلمه «قیصر» است. این واژه برای اشاره به فرمانروایان، سلاطین و امپراتورهای روم باستان (بهویژه امپراتوری روم شرقی یا بیزانس) به کار میرود و در متون تاریخی و ادبی کهن فراوانی دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت قَیاصِرِه (در زبان عربی: قَیَاصِرَة) است که حرف اول آن دارای فتحه میباشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژگان Caesars یا Emperors استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و به عنوان جمع تکسیر کلمه قَیْصَر شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی مستقیم این کلمه عبارتند از: شاهان روم، امپراتورها، خسروان غرب و پادشاهان بیزانس. در تقابلهای تاریخی ادبیات فارسی، معمولاً در کنار اکاسره (پادشاهان ایران) میآید.
در قرآن
کلمه «قیاصره» یا مفرد آن «قیصر» در متن قرآن وجود ندارد. کلمات همریشهای مانند قصر (کاخ) در قرآن هست اما از نظر معنایی ارتباطی با این عنوان پادشاهی ندارند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون تاریخی، قیاصره نمادی از قدرت، حشمت، پادشاهی غربی، شکوه امپراتوری روم و گاه استبداد و فرعونیت شاهان کهن به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قیاصره
واژه قیاصره یک عنوان تاریخی و جمع مکسر کلمه «قیصر» است که ریشه اصلی آن به واژه لاتین سزار (Caesar) بازمیگردد. این واژه پس از ورود به زبان عربی و معرب شدن، به ادبیات و تاریخنگاری فارسی راه یافته است و کنایه از تمام پادشاهان و فرمانروایان قلمرو روم باستان و بیزانس دارد.
در متون کهن فارسی و عربی، این اصطلاح معمولاً در کنار واژههایی چون «اکاسره» (پادشاهان ایران) و «تبابعه» (پادشاهان یمن) به کار میرفته تا نمایانگر جلال و جبروت قدرتهای بزرگ جهان باستان باشد. قیاصره در ادبیات نمادی از جاه و جلال دنیوی و قدرت مقتدرانه غربی است.