یعنی چه
حزب انقلابی به تشکل یا گروهی سیاسی گفته میشود که هدف اصلی خود را نه مشارکت در ساختار قدرت موجود یا اصلاح تدریجی آن، بلکه دگرگونی اساسی، ریشهای و سرنگونی نظم سیاسی-اجتماعی حاکم و جایگزینی آن با یک نظام کاملاً جدید قرار داده است. این واژه کلاسیک و مربوط به ادبیات سیاسی است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی به صورت «حِزْب» (با سکون زاء) و «اِنْقِلابی» (با کسره قاف و لام) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عبارت «حزبی که هدفش دگرگونی بنیادین و سرنگونی نظام حاکم است»، واژه «حزب انقلابی» با ۱۰ حرف یا «حزب رادیکال» است.
به انگلیسی
در زبانهای دیگر، این واژه بر اساس ریشه انقلاب و حزب ترجمه میشود؛ مانند Revolutionary Party در انگلیسی و الحزب الثوري در زبان عربی.
به فارسی
این عبارت یک ترکیب وصفی فارسی-عربی است. واژگان همخانوادهٔ حزب شامل احزاب و تحزب، و همخانوادههای انقلابی شامل انقلاب، مقلوب و دگرگونی هستند. متضادهای آن نیز حزب محافظهکار، حزب اصلاحطلب و حزب مرتجع میباشند.
در قرآن
عین ترکیب «حزب انقلابی» در قرآن وجود ندارد. با این حال، واژه «حزب» به صورت مفرد و جمع (احزاب) بارها در قرآن استفاده شده و انسانها را به دو گروه «حزبالله» (پیروان خدا) و «حزبالشیطان» (پیروان شیطان) تقسیم کرده است. همچنین ریشه انقلاب به صورت فعل (ینقلبون) به معنی بازگشت و دگرگونی در قرآن کاربرد دارد.
نماد چیست
این عبارت به خودی خود نماد جهانی و واحدی ندارد. نماد یک حزب انقلابی کاملاً به ایدئولوژی آن وابسته است؛ به طوری که احزاب چپ گرای انقلابی اغلب از نماد «داس و چکش» یا «ستاره سرخ»، احزاب ملیگرا از «مشت گرهکرده» و احزاب مذهبی از نمادهای عقیدتی خود استفاده میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل حزب انقلابی
ترکیب وصفی «حزب انقلابی» یکی از اصطلاحات کلیدی و پرکاربرد در علوم سیاسی و تاریخ معاصر است. این اصطلاح به جریانها و تشکلهایی اشاره دارد که برخلاف احزاب اصلاحطلب یا محافظهکار، به دنبال تغییرات جزیی در بدنه قدرت نیستند، بلکه هدف نهایی خود را واژگونی کامل ساختار سیاسی و اجتماعی موجود و بنای نظمی کاملاً جدید میدانند.
از نظر ریشهشناسی، این اصطلاح از دو واژه عربی «حزب» به معنای گروه و دسته، و «انقلاب» به معنای زیر و رو شدن تشکیل شده است. در قرآن کریم اگرچه این ترکیب به چشم نمیخورد، اما تفکیک جوامع به دو جریان فکری و عقیدتی تحت عناوین حزبالله و حزبالشیطان نشاندهنده پیشینه ساختاری این واژه در متون کهن است.
در نهایت، احزاب انقلابی در طول تاریخ شیوه رفتاری رادیکالتری را پیش گرفته و بسته به آرمانهای خود (چپگرا، ملیگرا یا مذهبی) از نمادهای گوناگونی مانند داس و چکش، ستاره سرخ یا مشت گرهکرده برای هویتبخشی به مبارزات خود استفاده کردهاند.