یعنی چه
این واژه در زبان عامیانه و گفتاری، شکل فشردهشده و مخفف عبارت «چی را» یا «چه چیزی را» است که در نقش مفعول جملات پرسشی کاربرد دارد. برای مثال در گفتوگوهای روزمره میگوییم: «چیو گم کردی؟» که منظور دقیق آن «چه چیزی را گم کردی؟» است.
تلفظ
تلفظ این واژه در گویش معیّار محاورهای به صورت [چیو / či-o] است که واو در انتها به صورت مصوت خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «چی را در زبان عامیانه» کلمه ۳ حرفی «چیو» یا کلمه ۴ حرفی «چیرو» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متناسب با نقش مفعولی و پرسشی این کلمه، از ضمایر پرسشی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم مفعولی عباراتی مانند «أیَّ شيءٍ تَبْحَث؟» (چیو میگردی؟) به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی پسوند مفعولی به ضمیر پرسشی چسبیده و معادل دقیق آن ساختاری مثل «?Neyi istiyorsun» (چیو میخوای؟) ایجاد میکند.
به فارسی
معادل رسمی و کتابی این واژه در زبان فارسی معیار، عبارات «چی را»، «چه چیز را» یا «کدام چیز را» است.
جمعبندی و توضیح کامل چیو
واژه «چیو» یک کلمه مستقل، رسمی یا ریشهدار در فرهنگ لغتهای کهن فارسی مانند دهخدا و معین نیست، بلکه حاصل یک فرآیند زبانی و دستوری در بخش گفتاری و محاورهای زبان فارسی مدرن است. این کلمه از ترکیب ضمیر پرسشی «چه» (که در فارسی باستان به صورت $ciy$ بوده) با نشانه مفعولی «را» پدید آمده است؛ به این صورت که «را» در زبان عامیانه به «رو» و سپس در ادغام با کلمه قبل به مصوت «و» تبدیل شده است.
از نظر کاربرد شناختی، این واژه صرفاً در فضای غیررسمی، چتهای روزمره و مکالمات شفاهی برای کوتاهتر شدن کلام و سرعت در بیان مفعول جملات پرسشی استفاده میشود و جایگاهی در متون رسمی، ادبی یا نگارشهای معیّار ندارد.