یعنی چه
اکسیددوزنگ (یا اکسیدِ دوِ زنگ) نام علمی و قدیمیتر دارویی و شیمیایی واژهای است که امروزه با نام «اکسید روی» یا «زینک اکساید» شناخته میشود. در این ترکیب، «زنگ» نام کهن فلز روی (Zinc) است و «دو» به عدد اکسایش یا ظرفیت این فلز اشاره دارد. این ماده به عنوان فیلتر فیزیکی در کرمهای ضدآفتاب و ماده اصلی پمادهای ضدالتهاب پوست استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «اُکسیدِ دوِ زَنگ» است که از ترکیب واژه فرنگی اکسید، عدد دو و واژه فارسی زنگ تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «نام قدیمی پماد زینک اکساید» یا «اکسید روی در طب سنتی»، کلمه ۱۰ حرفی «اکسیددوزنگ» به عنوان پاسخ دقیق کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادل رایج و بینالمللی این ترکیب در زبان انگلیسی Zinc Oxide نام دارد که در صنایع دارویی و آرایشی بسیار پرکاربرد است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این ماده شیمیایی از عبارت Çinko oksit استفاده میشود که کلمه Çinko به معنای فلز روی است.
به فارسی
معادلهای امروزی و کهن این واژه در زبان فارسی «اکسید روی» و «توتیا» هستند. توتیا نام باستانی و ناخالص این ماده در ایران زمین بوده است.
نماد چیست
در علم شیمی، نماد یا همان فرمول شیمیایی اکسیددوزنگ ترکیب بیارگانیک $ZnO$ است که از یک اتم روی و یک اتم اکسیژن تشکیل میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اکسیددوزنگ
واژه اکسیددوزنگ یک اصطلاح علمی و دارویی قدیمی در زبان فارسی است که امروزه در میان عموم مردم و پزشکان بیشتر با نامهای «زینک اکساید» یا «اکسید روی» شناخته میشود. در نامگذاری سنتی شیمی فارسی، واژه «زنگ» به عنوان معادل فلز روی (Zinc) به کار میرفته و عدد «دو» نشاندهنده ظرفیت و عدد اکسایش مثبت دو برای این فلز است. این ترکیب به صورت پودری سفیدرنگ و غیرقابل حل در آب یافت میشود.
این ماده از دیرباز در تاریخ پزشکی و طب سنتی ایران با نام «توتیا» شناخته میشد که آن را میساییدند و برای تقویت چشم یا درمان بیماریهای چشمی به عنوان سرمه استفاده میکردند. امروزه، پماد اکسید دوزنگ ۲۵ درصد یکی از رایجترین و کلیدیترین داروها برای درمان ادرار سوختگی در نوزادان، آفتابسوختگی، و کاهش التهابات و تحریکات پوستی به شمار میرود و به عنوان یک فیلتر فیزیکی ایمن در کرمهای ضدآفتاب کاربرد وسیعی دارد.