یعنی چه
این عبارت کنایه از طمع، افزونخواهی و آرزوهای بیپایان انسان است؛ حالتی که در آن فرد حتی با داشتن تمام جهان نیز سیراب نمیشود و به دنبال فراتر از آن است. این اصطلاح ترجمه تحتاللفظی عبارت لاتین «Orbis non sufficit» است که در ادبیات مدرن و فرهنگ عامه به عنوان عنوان بیستمین فیلم جیمز باند و شعار خانوادگی او شناخته میشود. ریشه تاریخی آن به اشعار کلاسیک روم باستان و توصیف زیادهخواهی اسکندر مقدونی بازمیگردد.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده، خودِ عبارت «دنیا کافی نیست» (۱۲ حرف) یا واژههای مترادفی چون «افزونخواهی» و «زیادهخواهی» است.
به انگلیسی
این عبارت معادل دقیق انگلیسی شعار معروف لاتین است که در فرهنگ انگلیسیزبان شهرت بالایی دارد.
به عربی
در ترجمههای معاصر عبارتی ساختاری است، اما در متون کهن عربی از مفاهیمی چون شره دنیا یا عدم قناعت برای رساندن این معنا استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی این عبارت به صورت دقیق ترجمه شده و در رسانهها و ادبیات مدرن به کار میرود.
در قرآن
این عبارت به صورت مستقیم در قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، مفهوم نکوهش حرص، دنیاطلبی و زیادهخواهی انسان در آیاتی مانند «أَلْهَاکُمُ التَّکَاثُرُ» (افزونخواهی شما را غافل کرد) به وضوح مطرح شده است.
نماد چیست
در دنیای سینما و سرگرمی، این عبارت نماد مأمور جیمز باند و نشان خانوادگی اصیل اوست. از دیدگاه فلسفی و تاریخی نیز نمادی از روحیه زیادهخواهی اسکندر مقدونی و سیرناپذیری تمایلات مادی بشر به شمار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
عبارت «دنیا کافی نیست» در اصل یک ترجمه از عبارت لاتین «Orbis non sufficit» است. این شعار تاریخی ابتدا در رم باستان برای توصیف افرادی که جاهطلبیشان مرزهای جهان شناختهشده را درمینوردید به کار میرفت و بعدها وارد زبان انگلیسی و فرهنگ پاپ جهانی شد.
جمعبندی و توضیح کامل دنیا کافی نیست
عبارت «دنیا کافی نیست» یک اصطلاح اصیل و کهن در زبان فارسی نیست، بلکه ترجمهای تحتاللفظی از یک شعار مشهور لاتین (Orbis non sufficit) است که از طریق ادبیات غربی و سینمای مدرن به زبان فارسی راه یافته است. این عبارت در اصل نشاندهنده روحیه افزونخواهی، زیادهخواهی و جاهطلبی بیحدومرز انسان است که با هیچ میزان از قدرت و ثروت مادی آرام نمیگیرد.
در فرهنگ عامه امروز، این جمله به طور ویژه با نام بیستمین فیلم از مجموعه فیلمهای اکشن جیمز باند (محصول سال ۱۹۹۹) گره خورده است، جایی که به عنوان شعار رسمی و خانوادگی این مأمور مخفی معرفی میشود. از نظر ریشه تاریخی، این مفهوم به طعنههای شاعران رم باستان درباره زیادهخواهیهای اسکندر مقدونی بازمیگردد که کل جهان را برای آرزوهای خود کوچک میدید.
اگرچه این ترکیب لفظی در ادبیات کلاسیک فارسی سابقه ندارد، اما مفهوم محتوایی آن یعنی نکوهش حرص و مدح قناعت، از ستونهای اخلاقی فرهنگ ایرانی و اسلامی است. در متون مذهبی و قرآنی نیز این حالتِ بیسیری و تفاخر مادی انسان، در مفاهیمی همچون «تکاثر» مورد ملامت قرار گرفته است.