یعنی چه
الدقوق واژهای کهن است و به هر چیزی اشاره دارد که آن را بهشدت کوبیده و ریز کرده باشند تا به شکل پودر یا آرد درآید. در طب سنتی، این اصطلاح معمولاً برای داروها یا سرمههای چشمی کاملاً ساییدهشده و باریک، و همچنین داروهای مخصوص درمان بیماری سل (دق) یا چاقکننده به کار میرفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با تشدید و فتحه روی حرف دال و ضمه روی حرف قاف اول به صورت «الدَّقُوق» است.
در جدول
پاسخ مد نظر در جدول برای این واژه خود کلمه «الدقوق» است که از ۶ حرف تشکیل شده است. از دیگر پاسخهای احتمالی میتوان به کوبیده شده یا ریز اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم جسمی که کاملاً ریز و ساییده شده از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که خود واژه اصالتاً عربی است، همخانوادهها و مرادفهای عربی آن به خوبی این معنای ریزکنندگی را بازتاب میدهند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف اقلامی که تحت فشار آسیاب یا پودر شدهاند از این واژگان استفاده میشود.
به فارسی
دقیقترین معادلهای فارسی برای این واژه کلماتی نظیر ساییده، گردِ نرم، کوبیده و آرد شده هستند که حالت فیزیکی ماده را پس از خرد شدن کامل نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل الدقوق
واژه الدقوق یک اسم معرفه اصالتاً عربی از ریشه ثلاثی مجرد (د ق ق) است که در متون کهن لغوی و پزشکی به کار رفته است. مفهوم محوری این واژه بر کوبیدن، ریز کردن و باریک ساختن استوار است؛ به طوری که هر مادهای که فرآیند ساییدن را به طور کامل طی کرده و به ذرههای بسیار ریز تبدیل شده باشد، الدقوق نامیده میشود.
در طب سنتی قدیم، این کلمه کاربرد ویژهای داشته و مکرراً به عنوان داروی چشمی (مانند سرمه) یا داروهای پودری که برای بیماری سل (دق) یا افزایش وزن تجویز میشدند، اشاره دارد. لازم به ذکر است که این کلمه با این ساختار در قرآن کریم به کار نرفته است و ریشه آن نیز فاقد بار نمادین یا اسطورهای خاصی در فرهنگ عمومی است.
بنابراین هنگام برخورد با این واژه در متون کهن یا جدولهای کلمات متقاطع، باید توجه داشت که این کلمه ششحرفی، مستقیماً به ویژگی فیزیکی پودر بودن، آرد بودن و کوبیدگی شدید یک جسم دلالت میکند و همخانواده کلماتی چون دقت، دقیق و دقاق است.