یعنی چه
در اصطلاح لغوی و پزشکی به معنی فراخ شدن، کشیدگی و افزایش حجم حفرههای قلب (بهویژه بطن چپ) است که در طب مدرن با نام بیماری «کاردیومیوپاتی اتساعی» شناخته میشود و در آن قلب توانایی پمپاژ مؤثر خون را از دست میدهد. همچنین در اصطلاح علوم قرآنی، «اتساع» به معنای ظرفیت بالای کلام برای تأویلهای متعدد است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «اِ تِ سا عِ قَ لْ بْ» (Etesā'-e Qalb) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند «اتساع قلب» (۸ حرف)، «تضخم قلب» (۸ حرف) یا «بزرگ شدن قلب» به کار میرود.
به انگلیسی
در مراجع پزشکی و علمی زبانهای دیگر، از معادلهای فوق برای اشاره به این حالت استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان و سره فارسی برای این اصطلاح شامل «بزرگ شدن قلب»، «گشادگی قلب» و در متون کهن و تعابیر کنایی «فراخی دل» است.
نماد چیست
در تصویرسازیهای پزشکی، نمادی از یک قلب آسیبدیده با دیوارههای نازک و حفرههای کشآمده است. اما در متون عرفانی و ادبی (مانند آثار ابنعربی)، «اتساع قلب عارف» نمادی زیبا از ظرفیت نامحدود و بیکران روح انسان برای پذیرش و تجلی محبت و انوار الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل اتساع قلب
اصطلاح «اتساع قلب» یک ترکیب وصفی با ریشه عربی است که کاربرد دوگانهای در علوم تجربی و علوم انسانی دارد. در حیطه علمی و پزشکی، این واژه به یک عارضه ساختاری اشاره دارد که در آن دیوارههای قلب دچار کشیدگی و فراخی بیش از حد شده و کارایی پمپاژ خون کاهش مییابد؛ عارضهای که در طب مدرن تحت عنوان کاردیومیوپاتی اتساعی بررسی میشود.
از سوی دیگر، این واژه در ادبیات عرفانی و تصوف تغییر ماهیت داده و بار معنایی کاملاً مثبتی به خود میگیرد. در این ساحت، اتساع قلب نشاندهنده سعه صدر، گستردگی ابعاد وجودی انسان و ظرفیت نامحدود قلب عارف برای پذیرا شدن عشق، معرفت و تجلیات ذات حقتعالی است که از عرش نیز فراختر قلمداد میشود.