یعنی چه
این اصطلاح در تاریخ علم و فلسفه اسلامی برای اشاره به نیروی کشش متقابل میان تمام جرمهای جهان به کار میرفته است که امروزه در فیزیک مدرن به آن قانون گرانش جهانی یا جاذبه عمومی نیوتون میگویند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [ثِقْ لِ عام] است که در آن واژه اول با کسر ثا و سکون قاف و لام خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این عبارت ۶ حرفی به عنوان پاسخ اصطلاح کهن گرانش و جاذبه همگانی شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی معاصر برای این مفهوم علمی از اصطلاح الجاذبية العالمية استفاده میشود، هرچند خود ترکیب الثقل العام نیز در متون کهن به کار رفته است.
به ترکی
در ترکی استانبولی، معادل دقیق علمی این عبارت Evrensel kütle çekimi است که به معنای کشش جرم همگانی یا همان گرانش جهانی است.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی این اصطلاح، عبارتند از گرانش، جاذبه عمومی و قوهٔ جاذبه که مفهوم کشش متقابل جرمها را میرسانند.
نماد چیست
در فیزیک کلاسیک و فرمول گرانش عمومی نیوتون، این پدیده و ثابت مرتبط با آن با نماد بزرگ $G$ نشان داده میشود و مظهر عینی آن در تفکر علمی، سقوط سیب یا چرخش سیارات است.
جمعبندی و توضیح کامل ثقل عام
اصطلاح «ثقل عام» یا ثقل عمومی، یک تعبیر کهن و دقیق در تاریخ علم و فلسفه اسلامی است که برای اشاره به مفهوم گرانش جهانی یا جاذبه عمومی به کار میرفته است. دانشمندانی چون ابوریحان بیرونی، خواجه نصیرالدین طوسی و ابن ملکای بغدادی قرنها پیش از نیوتون، در آثار خود به ریشهها و نشانههای این نیروی همگانی اشاره کرده بودند.
این عبارت ترکیبی از دو واژه عربی «ثِقْل» به معنی سنگینی و «عام» به معنی همگانی است. اگرچه خود این ترکیب عینا در قرآن نیامده، اما ریشه آن در واژگانی چون «الثَّقَلان» (جن و انس) در سوره الرحمن و «أَثْقَالَهَا» (بارهای سنگین زمین) در سوره زلزال دیده میشود.
در علم فیزیک مدرن، این مفهوم با قانون گرانش عمومی نیوتون تبیین میشود و ثابت گرانش جهانی در محاسبات با نماد $G$ نشان داده میشود. این واژه امروزه بیشتر در متون تاریخی، فلسفی و حل جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.