یعنی چه
در ریاضیات و نظریه اعداد، عدد قدرتمند (Powerful Number) به عدد صحیح و مثبتی گفته میشود که هرگاه بر یک عدد اول بخشپذیر باشد، قطعاً بر مربع (توان دوم) آن عدد اول نیز بخشپذیر است. به عبارت دیگر، در تجزیه این عدد به عوامل اول، هیچ عامل اولی با توان ۱ وجود ندارد و توان تمام پایهها حداقل ۲ یا بیشتر است؛ مانند عدد ۳۶ یا ۷۲.
تلفظ
این ترکیب به صورت «عَدَدِ قُدرَتمَند» (adade qodratmand) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه خودِ «عدد قدرتمند» است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد. گاهی ممکن است به عنوان راهنمایی از مفهوم آن نیز استفاده شود.
به انگلیسی
معادل مستقیم این اصطلاح ریاضی در زبان انگلیسی Powerful number است.
به فارسی
در برخی متون ریاضی فارسی، از اصطلاح «عدد تمامتوان» نیز به عنوان معادل یا مفهوم همپوشان با آن استفاده میشود. واژه قدرتمند از ترکیب «قدرت» (ریشه عربی) و پسوند صفتساز فارسی «ـمند» ساخته شده است.
در قرآن
ترکیب اصطلاحی «عدد قدرتمند» به عنوان یک مفهوم ریاضی در قرآن کریم وجود ندارد. البته کلمات «عَدَد» و «قُوَّة» به صورت جداگانه و با معانی لغوی بارها در آیات قرآن به کار رفتهاند، اما نه در این کاربرد تخصصی.
نماد چیست
این مفهوم نماد استاندارد تکحرفی جهانی (مانند عدد پی یا e) ندارد؛ اما دانشمندان و محققان در مقالات و کتابهای نظریه اعداد، معمولاً مجموعهٔ این اعداد را با حرف بزرگ $P$ نمایش میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل عدد قدرتمند
عدد قدرتمند یک مفهوم تخصصی و جذاب در ریاضیات و نظریه اعداد است. پویایی این اعداد در این است که ساختار تجزیه آنها فراتر از اعدادی است که عوامل اول ساده دارند. برای درک بهتر، اگر عددی مانند ۳۶ را تجزیه کنیم، به صورت $2^2 \times 3^2$ نوشته میشود که توان هر دو عامل اول آن ۲ است؛ بنابراین ۳۶ یک عدد قدرتمند است. در مقابل، اعدادی که توان عوامل اول آنها دقیقاً ۱ باشد، اعداد بیمربع نامیده میشوند که نقطهٔ متضاد این مفهوم هستند.
از نظر ریشهشناسی، این اصطلاح یک ترکیب دوزبانه است که از واژه عربی عدد و صفت فارسی قدرتمند ساخته شده است. اگرچه این واژه کاربرد عمومی یا قرآنی ندارد، اما در المپیادها و پژوهشهای نظریه اعداد جایگاه ویژهای دارد و مجموعه آن را معمولاً با نماد ریاضی $P$ مشخص میکنند.