یعنی چه
بسوس در لغت به شتر مادهای گفته میشود که تا او را نوازش نکنند یا کلماتی خاص را برایش تکرار نکنند، اجازهٔ دوشیدن شیر نمیدهد. همچنین این واژه نام زنی از اعراب جاهلیت (بسوس بنت منقذ) است که به دلیل کشته شدن شترش، جنگی ۴۰ ساله میان دو قبیلهٔ بزرگ بکر و تغلب درگرفت. از این رو، در ادبیات به کنایه دلالت بر فتنه، شامت و نحوست دارد.
تلفظ
این واژه به فتح باء و ضم سین اول (Bā-soos) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به سؤالاتی چون «جنگ چهل ساله اعراب جاهلیت» یا «زنی که نامش نماد شومی است»، کلمهٔ ۴ حرفی «بسوس» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای اشاره به واژهٔ بسوس در انگلیسی از نگارش فینیتیسم Basus استفاده میشود و برای توصیف معنای لغوی آن عباراتی ناظر بر رام کردن شتر به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی این واژه معادل مستقیمی ندارد و عینا به صورت Basus برای اشاره به واقعهٔ تاریخی «جنگ بسوس» استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این واژه بر اساس کاربرد استعاری آن شامل کلماتی چون شوم، بدقدم، فتنهانگیز، مایهٔ بلا و در معنای لغوی شتر دیردوش یا رامنشدنی است.
نماد چیست
بسوس در ادبیات عرب و فارسی نماد بارز «شامت، نحوست و فتنهانگیزی بزرگ» است. ضربالمثل معروف «أشْأَمُ مِنْ بَسُوس» (شومتر از بسوس) برای اشاره به افراد یا اتفاقات بسیار بدقدم و ویرانگر به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بسوس
واژهٔ «بسوس» ریشهای عربی دارد و در اصل به شتر مادهای اطلاق میشود که تنها با نوازش و اِبساز تن به دوشیدن شیر میدهد. با این حال، شهرت این واژه در زبان و ادبیات فارسی نه به خاطر معنای لغوی، بلکه به دلیل یک رویداد تاریخی بزرگ در دوران جاهلیت است. جنگ بسوس (حرب البسوس) نبردی چهلساله و خانمانسوز بود که به خاطر زخمی شدن شتر زنی به نام بسوس بین دو قبیلهٔ بکر و تغلب درگرفت.
به دلیل همین پیشینهٔ تاریخی، کلمهٔ بسوس در ادبیات به نمادی برای فتنههای کوچک که منجر به فجایع و جنگهای بزرگ میشوند تبدیل شده است. همچنین این واژه کنایه از شومی، بدقدمی و نحوست دارد و در امثال و حکم برای توصیف افراد فتنهانگیز استفاده میشود. شایان ذکر است که این کلمه در قرآن کریم نیامده و نباید با کلماتی چون وسواس اشتباه شود.