یعنی چه
واژهٔ عقوبت در زبان فارسی به معنای مجازات، پادافراه، یا عذابی است که گریبانگیر فرد خطاکار میشود. این کلمه به پیامدها و نتایج تلخ اعمال انسان اشاره دارد که در قالب تنبیه یا سیاست اعمال میگردد.
متضاد
واژههایی که مفهوم مقابل عقوبت و مجازات را میرسانند و بر گذشت یا پاداش نیک دلالت دارند.
تلفظ
این کلمه با ضمه روی حرف عین (عُ) و سکون روی حروف قاف، واو، با و تاء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمهٔ عقوبت به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با راهنمای «مجازات» یا «تنبیه» یک کلمهٔ ۵ حرفی است.
به انگلیسی
معادلهای زبان انگلیسی بسته به میزان شدت و کاربرد حقوقی یا الهیِ واژه انتخاب میشوند.
در قرآن
عین واژهٔ «عقوبت» در قرآن کریم نیامده است، اما ریشه و همخانوادههای آن مانند «عقاب» (به معنی کیفر شدید الهی) و افعالی نظیر «عاقَبْتُمْ» (سوره ممتحنه) و «عُوقِبَ به» (سوره حج) بارها به معنای تلافی کردن، مجازات عادلانه و به سرانجام رساندن کارها به کار رفتهاند.
نماد چیست
کلمهٔ عقوبت به خودی خود یک مفهوم انتزاعی است و نماد باستانی مادی ندارد؛ با این حال، در ادبیات دینی و اخلاقی، بازتابدهندهٔ کارما، بازگشت اعمال انسان و تجلی ترازوی عدالت به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل عقوبت
واژهٔ «عقوبت» از ریشهٔ عربی «ع-ق-ب» گرفته شده که مفهوم اصلی آن پشت سر چیزی آمدن، دنباله و پیامد یک کار است. از آنجا که کیفر و تنبیه همواره در پی گناه و خطای انسان رخ میدهد، این نام برای مجازات برگزیده شده است. این واژه قرنهاست که در ادبیات و متون کهن فارسی نظیر تاریخ بیهقی با همین ساختار و معنای مجازاتِ سخت رواج دارد.
در فرهنگ اخلاقی و مذهبی، عقوبت یادآور این نکته است که نظام جهان بر پایهٔ حسابوکتاب استوار است و هر عمل زشتی، بازتاب و سرانجام تلخی برای فاعل آن به همراه خواهد داشت. متضادهای این کلمه مانند عفو و پاداش، جنبهٔ رحمانی و مثبت برخورد با اعمال را نشان میدهند.
در ساختار زبانشناختی، همخانوادههایی چون عاقبت، عواقب و متعاقب همگی بر مفهوم پسآیند و نتیجه دلالت دارند که پیوند معنایی عمیقی با مجازات به عنوان نتیجه نهایی عمل بد برقرار میسازد.