یعنی چه
این اصطلاح در متون و فرهنگهای کهن لغت، ترکیبی تحقیرآمیز و هجوآمیز است و به کودک یا جوانی اشاره دارد که به دلیل موقعیت، ثروت یا مقام پدرش، ژست سروری و اربابی به خود میگیرد، در حالی که خودش فردی نادان، کمعقل و فاقد شایستگی است.
تلفظ
واژهٔ اول یعنی مخدوم با فتح ميم و سکون خاء (مَخْدوُم) و واژهٔ دوم کُرّه با ضم کاف و فتح و تشدید راء (کُرَّه) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً «مخدوم کره» است که ۸ حرف دارد و به عنوان کنایه از آقازادهٔ احمق یا اربابِ نادان به کار میرود.
به انگلیسی
از آنجا که این اصطلاح یک ترکیب کنایی و هجوی خاص در ادبیات فارسی است، معادل دقیق ساختاری ندارد اما مفاهیمی چون اربابزادهٔ نادان یا بچهٔ لوس موروثی معنای آن را میرسانند.
به عربی
در منابع تاریخی و فرهنگهایی مانند آنندراج، برای رساندن این مفهومِ هجوی از عباراتی نظیر ابن المخدوم الجاهل استفاده شده و گاه به طنزهای تاریخی مانند مروان الحمار اشاره گردیده است.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب اصطلاحاتی چون آقازادهٔ نادان، خرکُره (در مقام تحقیر)، و فرزند بیکفایتِ صاحبمنصبان است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ و ادبیات نماد افرادی است که بدون رنج و شایستگی شخصی، و صرفاً به خاطر ارث و جایگاه خانوادگی، منصب یا احترامی را طلب میکنند و مظهر حماقت توأم با ادعا هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مخدوم کره
واژهٔ «مخدوم کُرَّه» یک ترکیب مزدوج فارسی-عربی و اصطلاحی هجوآمیز در ادبیات و فرهنگهای کهن (مانند لغتنامه دهخدا و آنندراج) است. این عبارت از دو جزء «مخدوم» (به معنی سرور و کسی که به او خدمت میشود) و «کُرَّه» (به معنی بچهٔ اسب یا الاغ) تشکیل شده است و در اصطلاح به آقازاده یا اربابزادهای نادان، احمق و بیتجربه اشاره دارد که به پشتوانهٔ مقام پدرش ادعای بزرگی میکند.
این اصطلاح نوعی هجو ملیح برای کوچکشمردن و تحقیر کسانی است که شایستگی فردی ندارند اما به دلیل موقعیت موروثی، خود را صاحباختیار دیگران میدانند. در طنزهای تاریخی و اشعار کهن نیز گاه برای طعنه زدن به کارگزاران نالایق حکومتی از این ترکیب استفاده میشده است.