یعنی چه
بقای شیء یکی از مفاهیم کلیدی در روانشناسی رشد و نظریه تحول شناختی ژان پیاژه است. این اصطلاح به این معناست که کودک به این توانایی و درک ذهنی میرسد که بفهمد اشیاء، افراد و پدیدهها در دنیای واقعی وجودی مستقل دارند و حتی زمانی که از جلو چشم یا حواس پنجگانه ما پنهان میشوند، نابود نشدهاند و همچنان باقی هستند.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت «بَقایِ شَیء» تلفظ میشود که در آن حرف «ب» مفتوح، «ق» دارای الف مدی و واژه دوم با فتح شین و سکون یاء و همزه قرائت میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «پایداری شیء»، «ثبات شیء» و «ماندگاری شیء» به عنوان پاسخهای هممعنی شناخته میشوند، اما خود عبارت «بقای شیء» دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و روانشناسی انگلیسی، برای اشاره به این پدیده شناختی از اصطلاح دقیق Object permanence استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معاصران حوزه روانشناسی، این اصطلاح ترجمهشده را غالباً با عبارات دیمومة الشيء، بقاء الشيء یا ثبات الشيء بیان میکنند.
به فارسی
معادلهای خالصتر یا موازی این اصطلاح در زبان فارسی که توسط مترجمان علوم تربیتی و روانشناسی به کار رفته، شامل «پایداری شیء»، «ماندگاری شیء» و «دوام شیء» است.
در قرآن
ترکیب «بقای شیء» به عنوان یک اصطلاح علمی و روانشناسی رشد در قرآن وجود ندارد. با این حال، کلمات سازنده آن به صورت جداگانه بارها ذکر شدهاند؛ واژه «شیء» صدها بار و مشتقات ریشه «بقا» مانند «وئیبقی وجه ربک» به معنای جاودانگی ذات الهی به کار رفتهاند، اما ارتباطی با این مفهوم شناختی ندارند.
جمعبندی و توضیح کامل بقای شیء
اصطلاح «بقای شیء» ترجمهای مستقیم از یک مفهوم علمی در روانشناسی رشد است که نخستین بار توسط ژان پیاژه، دانشمند مطرح سوئیسی، تبیین شد. این مفهوم نشاندهنده یک نقطه عطف تحولی در ذهن نوزادان است؛ چرا که پیش از شکلگیری این توانایی (معمولاً قبل از ۸ یا ۹ ماهگی)، نوزادان تصور میکنند هر چیزی که از دیدرس آنها خارج شود، دیگر وجود خارجی ندارد و کاملاً نابود شده است.
بهترین و ملموسترین نماد برای درک این حالت، بازی سنتی «دالیموشه» است. زمانی که والد صورت خود را پشت دستانش پنهان میکند، نوزادی که هنوز به بقای شیء نرسیده گمان میکند والد غیب شده و با باز شدن دستها به شدت شگفتزده میشود. شکلگیری این درک، پایه و اساس حافظه پایدار، تصویرسازی ذهنی و فهم جهان مستقل از ذهن در انسان است.