یعنی چه
سمندر عینکی نوعی دوزیست دمدار از تیرهٔ سمندران (Salamandridae) است. این جانور به دلیل وجود یک لکهٔ روشن متمایل به زرد یا سفید به شکل V یا علامتی شبیه به عینک روی سرش، به این نام خوانده میشود. این موجود عمدتاً بومی کشور ایتالیا است و در محیطهای مرطوب و جنگلی زندگی میکند.
تلفظ
این ترکیب وصفی به صورت «سَمَندَر» (با فتح سین و میند و سکون نون) و «عِینَکِی» (با کسر عِین و سکون یاء و فتح نون) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه خودِ «سمندر عینکی» (۱۰ حرف) است. بسته به طراح جدول، گاهی به عنوان نوعی دوزیست بومی ایتالیا یا سمندر نواری نیز پرسیده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این جانور Spectacled salamander میگویند که به طور خاص اشاره به گونههای جنس Salamandrina (مانند Salamandrina terdigitata) دارد.
به فارسی
در متون زیستشناسی و زبان فارسی، برابرهای توصیفی دیگری مانند «سمندر نواری»، «سمندر چشمی» یا «سمندر چشمنقابی» نیز برای اشاره به این گروه از دوزیستان یا گونههای مشابه استفاده میشود.
نماد چیست
به طور کلی در اسطورهشناسی و باورهای کهن، سمندر نماد آتش، پاکی، بقا و مقاومت است (به خاطر افسانهای که میگفت سمندر در آتش آسیب نمیبیند). در زیستشناسی مدرن نیز به دلیل چرخه زندگی دوگانه، نماد دگرگونی و تحول (Metamorphosis) به شمار میرود؛ اگرچه برای خودِ گونهٔ عینکی نماد اختصاصی مجزایی تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل سمندر عینکی
سمندر عینکی یک نام توصیفی و عامیانه در زبان فارسی برای نوعی دوزیست دمدار از تیرهٔ سمندران (Salamandridae) است. وجه تسمیه این جانور، وجود لکهای روشن و مشخص به شکل عدد هفت (V) یا عینک بر روی سر آن است که ظاهر منحصربهفردی به آن میبخشد. این موجودات بیشتر بومی مناطق مرطوب و کوهستانی ایتالیا هستند و در منابع علمی با نام علمی جنس Salamandrina شناخته میشوند.
از نظر واژهشناسی، این عبارت یک ترکیب وصفی فارسی است. کلمهٔ «سمندر» ریشهای کهن در زبان پهلوی و یونانی باستان دارد و «عینکی» از واژهٔ عربی عین به همراه پسوند تشبیه فارسی ساخته شده است. در فرهنگها و باورهای عامیانه، سمندرها همواره با مفاهیمی چون آتش، بقا و دگرگونی طبیعت پیوند خوردهاند.
در جدولهای کلمات متقاطع و کاربردهای روزمره، این کلمه معمولاً به عنوان یک دوزیست ۱۰ حرفی مطرح میشود و معادلهای انگلیسی آن نظیر Spectacled salamander کاربرد وسیعی در مستندها و کتابهای جانورشناسی دارند.