یعنی چه
ترکستان روسیه یا فرمانداری کل ترکستان، یک اصطلاح تاریخی و جغرافیایی است و به سرزمینهایی در آسیای مرکزی (شامل ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان و جنوب قزاقستان امروزی) اشاره دارد که در سده ۱۹ و اوایل ۲۰ میلادی تحت حکومت امپراتوری روسیه قرار داشتند. این منطقه واحدی اداری-نظامی به مرکزیت تاشکند بود و یک کشور مستقل به شمار نمیرفت.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت [تُر کِس تانِ رو سی یِه] (Turkestāne Rusiye) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده میتواند خودِ «ترکستان روسیه» (۱۲ حرف) یا «ترکستان غربی» (۱۲ حرف) باشد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و اسناد تاریخی بینالمللی، از این واژه با عنوان Russian Turkestan یا قلمرو فرمانداری کل یاد میشود.
به فارسی
این عبارت در زبان فارسی به همان صورت «ترکستان روسیه»، «ترکستان تزاری» یا «ترکستان باختری» شناخته میشود و در جغرافیای تاریخی ایران با بخشهایی از ماوراءالنهر و فرارود همپوشانی دارد.
نماد چیست
این قلمرو در دوران تزاری دارای یک نشان رسمی (Coat of Arms) بود که شامل سپری با شاخههای درخت پنبه (به عنوان نماد محصول اقتصادی اصلی منطقه) و نشانهای امپراتوری روسیه میشد. در مفهوم تاریخی، نمادی از گسترش نفوذ و دوران استعمار روسیه در آسیای مرکزی است.
جمعبندی و توضیح کامل ترکستان روسیه
عبارت «ترکستان روسیه» یک مفهوم محض تاریخی و جغرافیایی متعلق به قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی است. این نام به قلمرو وسیعی در آسیای مرکزی اطلاق میشد که توسط روسیه تزاری تصرف شد و به صورت یک فرمانداری کل نظامی-اداری به مرکزیت تاشکند اداره میشد. واژه «ترکستان» خود ریشهای کاملاً فارسی دارد و به معنی سرزمین ترکان است که روسها پس از سلطه بر منطقه، آن را حفظ کرده و در نامگذاری رسمی خود به کار بردند.
این واحد اداری هرگز یک کشور مستقل نبود، بلکه بخشی از خاک امپراتوری روسیه محسوب میشد که امروزه میان کشورهای ازبکستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و قزاقستان تقسیم شده است. این اصطلاح با فروپاشی امپراتوری تزاری و شکلگیری مرزبندیهای جدید در دوران اتحاد جماهیر شوروی از کاربرد رسمی خارج شد.