یعنی چه
تمجیزک (Temgesic) در اصل نام تجاری مسکنهای حاوی بوپرنورفین است. این ماده در گذشته به صورت آمپولهای قاچاق و دستساز تجاری وارد بازار ایران شد و به عنوان داروی ترک اعتیاد یا مسکن قوی به صورت غیرقانونی به فروش میرسید. ترکیبات تقلبی آن در بازار سیاه حاوی مواد خطرناکی مانند کورتون بود که عوارض شدیدی چون عفونت و تخریب مفاصل را به همراه داشت.
تلفظ
این واژه در زبان عامیانه به صورت تَمجیزَک یا تَمجِزیک تلفظ میشود که برگرفته از واژه لاتین Temgesic است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «آمپول مخدر قدیمی»، «داروی شبهافیونی قاچاق» یا «نام دیگر بوپرنورفین تزریقی» به کار میرود.
به انگلیسی
نام تجاری این دارو توسط شرکت داروسازی بریتانیایی Reckitt Benckiser انتخاب شده است.
به فارسی
این واژه ریشه اصیل فارسی ندارد و یک نام تجاری فرنگی تغییریافته است؛ معادل رسمی و علمی آن در زبان فارسی «بوپرنورفین» است.
نماد چیست
در فرهنگ عمومی و پزشکی ایران، این کلمه یادآور موج سوءمصرف آمپولهای تمجیزک و نورجیزک در دهههای گذشته است که نمادی از نابودی مفاصل، چاقی کاذب ناشی از کورتون و خطرات اعتیاد تزریقی به شمار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه تمجیزک شکل عامیانهشده واژه Temgesic است. این دارو در پزشکی بینالمللی یک مسکن شبهافیونی برای کنترل دردهای شدید یا درمان وابستگی به مواد مخدر تحت نظر پزشک است، اما نسخه قاچاق آن در ایران سرنوشت متفاوتی پیدا کرد.
جمعبندی و توضیح کامل تمجیزک
تمجیزک (یا تمجزیک) یک واژه اصیل فارسی نیست، بلکه نام تجاری تغییریافته داروی فرنگی Temgesic است که حاوی ماده شبهافیونی بوپرنورفین میباشد. این دارو در دهههای گذشته به صورت غیرقانونی و قاچاق در بازار سیاه دارویی ایران توزیع میشد و به عنوان مسکن یا داروی ترک اعتیاد مورد سوءمصرف تزریقی قرار میگرفت.
نسخههای موجود در بازار سیاه علاوه بر ماده مخدر، حاوی ناخالصیهای خطرناکی مثل کورتون و آنتیهیستامین بودند. این ترکیبات آسیبهای جبرانناپذیری مانند چاقی کاذب، تضعیف شدید سیستم ایمنی، عفونتهای حاد و تخریب و سیاه شدن مفاصل (نکروز) را برای مصرفکنندگان به دنبال داشتند.
امروزه در ادبیات پزشکی و عمومی ایران، نام تمجیزک و نورجیزک همواره با هشدارهای بهداشتی و نمادی از خطرات داروهای ترکیبی و جعلی اعتیادآور همراه است و در بخش مسابقات و جدولها نیز به عنوان یک کلمه ۶ حرفی دارویی شناخته میشود.