یعنی چه
این عبارت یک ترکیب فعلی و مجهول عربی است که به صورت تحتاللفظی یعنی پردهای بر عقل یا دیدگان او افکنده شد. در اصطلاح و کاربرد، زمانی به کار میرود که یک فرد مؤنث به دلیل شدت مصیبت، درد، ترس، یا بیماری حال خود را از دست داده و غش کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت مجهول و با حرکات «یُغْشَیْ عَلَیْهَا» است. در متون عربی کلاسیک و مکتوبات مذهبی گاهی به صورت ماضی «غُشِیَ عَلَیْهَا» نیز خوانده و نوشته میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «غش کردن زن در متن مذهبی» یا «بیهوش شدن مؤنث در عبارات مقتلی»، پاسخ دقیق ۹ حرفی خود کلمه «یغشی علیها» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال این مفهوم از افعالی که نشاندهنده از دست رفتن ناگهانی هوشیاری برای یک فرد مؤنث هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، علاوه بر خود این عبارت، ترکیبهای مترادف دیگری مانند «اغمی علیها» برای بیان حالت بیهوشی کامل به کار میروند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت شامل غش کرد، بیهوش شد، از حال رفت و هوش از سرش پرید میباشند که در متون مکتوب به عنوان یک وامواژه استفاده میشود.
در قرآن
عین این عبارت مؤنث در قرآن نیست، اما ساختار مذکر آن از همین ریشه (غ ش ی) در آیه ۱۹ سوره احزاب به صورت «كَالَّذِي يُغْشَىٰ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ» آمده که وضعیت منافقان را هنگام ترس از جنگ، به حالت کسی تشبیه میکند که از فرط واهمه مرگ بیهوش شده است.
جمعبندی و توضیح کامل یغشی علیها
عبارت «یغشی علیها» یک ترکیب فعلی و جارومجروری عربی از ریشه ثلاثی «غ ش ی» است که در اصطلاح به معنای بیهوش شدن، غش کردن و از دست رفتن هوشیاری یک فرد مؤنث به کار میرود. معنای ریشهای آن به پوشانده شدن یا احاطه شدن عقل و دیدگان توسط یک حالت شدید (مانند درد، اندوه، ترس یا بیماری) اشاره دارد.
این عبارت اگرچه یک کلمه واحد فارسی نیست، اما به عنوان یک وامواژه مذهبی و ادبی در مکتوبات فارسی، بهویژه در مقاتل و سنت مقتلخوانی پُرکاربرد است. در ادبیات مذهبی شیعه، این تعبیر به عنوان نمادی از اوج مصیبت، اندوه کمرشکن و بیتابی شدید روحی استفاده میشود؛ مانند زمان غش کردن حضرت زینب (س) در وقایع کربلا یا حضرت فاطمه (س) پس از رحلت پیامبر (ص).
در جدول کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی برای توصیف حالت بیهوشی زن شناخته میشود و متضاد آن در زبان اصلی، کلماتی نظیر «أفاقت» (به هوش آمد) و «استیقظت» (بیدار شد) است.