یعنی چه
خفاش تنها پستانداری است که بال دارد و قادر به پرواز واقعی است. این جانور شبزی به دلیل ضعف بینایی در روز، شبها به فعالیت و شکار میپردازد و برای جهتیابی و یافتن طعمه از سیستم پیشرفتهٔ ردیابی صوتی (پژواکیابی) استفاده میکند. در متون کهن فارسی به این جانور شبپره یا شبکور نیز گفته میشود.
ریشه
این واژه از زبان عربی وارد فارسی شده است. ریشهٔ ثلاثی مجرد آن «خَفَشَ» است که در لغت به معنی کوچکی چشم، روزکوری و ضعف بینایی در روشنایی روز است. به دلیل همین ویژگی رفتاری و ساختار چشم حیوان، نام خفاش را بر آن نهادهاند.
جمله سازی
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، کلمهٔ خفاش یک پاسخ ۴ حرفی است. از دیگر طراحان جدول ممکن است نامهای مترادف آن مانند وطواط، شبپره، شبکور یا مرغ عیسی را به عنوان راهنما یا پاسخ مد نظر قرار دهند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ استاندارد و رایج برای این جانور Bat است.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر خود کلمهٔ خفاش (با جمع تکسیر خفافیش)، از واژهٔ وَطواط نیز برای اشاره به این موجود استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژهٔ Yarasa برای خفاش به کار میرود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، خفاش به دلیل گریز از نور خورشید، غالباً نماد ظلمتپرستی، دوری از حقیقت و ناتوانی در درک روشنایی است؛ هرچند که در خطبه ۱۵۵ نهجالبلاغه از شگفتیهای خلقت الهی شمرده میشود. در فرهنگ غربی مدرن نماد ترس و خونآشامی است، اما در فرهنگ چین باستان برخلاف مغربزمین، نماد خوشبختی، شانس و طول عمر به شمار میآید.
جمعبندی و توضیح کامل خفاش
خفاش پستانداری منحصربهفرد و بالدار است که به دلیل ویژگیهای زیستی خاص خود مانند شبزی بودن و استفاده از سیستم پژواکیابی، همواره توجه انسانها را جلب کرده است. این واژه که ریشهای عربی دارد و از مفهوم ضعف بینایی در روز گرفته شده، در زبان فارسی با نامهای کهنی چون شبپره و شبکور نیز شناخته میشود و جایگاه ویژهای در ادبیات کلاسیک دارد.
در فرهنگهای مختلف، خفاش تعابیر متفاوتی را به دوش میکشد؛ از نماد گمراهی و تاریکی در اشعار عرفانی فارسی گرفته تا نماد برکت و شانس در شرق آسیا. همچنین در روایات مذهبی و تفاسیر قرآنی، این پرنده شگفتانگیز را همان موجودی میدانند که به اذن الهی و به دست حضرت عیسی (ع) از گل ساخته شد و جان گرفت، از این رو به آن مرغ عیسی نیز میگویند.