یعنی چه
در اصطلاح زبانشناسی، به تمامی زبانهایی گفته میشود که هماکنون جامعهای از انسانها وجود دارند که از آنها به عنوان زبان مادری، زبان رسمی یا زبان اول و دوم برای ارتباطات روزمره، گفتار و نوشتار استفاده میکنند. این اصطلاح در مقابل زبانهای مرده یا منقرضشده (مانند لاتین باستان یا سومری) قرار میگیرد و نشاندهنده زنده بودن، پویایی و تحول تدریجی آن زبان است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «زَبانْهایِ زِنْدِهیِ دُنْیا» (zaban-haye zendeye donya) است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول خودِ «زبانهای زنده دنیا» است که ۱۵ حرف دارد. از گزینههای مشابه دیگر میتوان به زبانهای مستعمل یا رایج اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم علمی و زبانشناختی از عبارت دقیق Living languages of the world استفاده میشود.
به فارسی
این عبارت خود یک ترکیب وصفی-اضافی در زبان فارسی است که به عنوان معادل اصطلاحات زبانشناسی بینالمللی به کار میرود و مترادف آن «زبانهای پویا» یا «زبانهای مستعمل» است.
در قرآن
عین این عبارت ترکیبی در قرآن نیامده است؛ اما اصلِ تنوع زبانهای مردم دنیا در آیه ۲۲ سوره روم صراحتاً به عنوان یکی از نشانههای الهی یاد شده است: «وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ» (و از نشانههای او آفرینش آسمانها و زمین، و تفاوت زبانها و رنگهای شماست).
نماد چیست
در کاربردهای فرهنگی و اجتماعی، این اصطلاح نمادی از تنوع زیستی-فرهنگی بشر، هویت زنده ملتها و پویایی جوامع انسانی است. در طراحیهای گرافیکی معمولاً از نماد کره زمین محاطشده با حبابهای گفتگو یا حروف الفبای گوناگون برای نمایش آن استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل زبانهای زندۀ دنیا
اصطلاح زبانهای زنده دنیا به مجموعهای از زبانها اطلاق میشود که امروزه در سراسر جهان توسط جوامع بشری برای ارتباطات روزمره، آموزش، رسانهها و مکتوبات استفاده میشوند. این زبانها برخلاف زبانهای مرده و باستانی، فرآیندی پویا دارند، تغییر میکنند و همگام با نیازهای روز جوامع رشد مییابند. طبق آمارها، امروزه حدود ۷,۰۰۰ زبان زنده در دنیا وجود دارد.
بررسی ریشهشناختی این واژه نشان میدهد که از ترکیب کلمات فارسی «زبان» و «زنده» در کنار واژه وامگرفتهشده عربی «دنیا» ساخته شده است. تنوع این زبانها از منظر مذهبی و فرهنگی همواره مورد توجه بوده؛ بهطوری که در متون دینی مانند قرآن کریم نیز تفاوت زبانها و رنگهای انسانها به عنوان یکی از شاهکارهای آفرینش و نشانههای بزرگ الهی معرفی شده است.
در نهایت، حفاظت از زبانهای زنده دنیا و جلوگیری از منقرض شدن زبانهای کمگویشور، یکی از دغدغههای اصلی سازمانهای فرهنگی بینالمللی مانند یونسکو است؛ چرا که هر زبانِ زنده، حامل بخش مهمی از فرهنگ، تاریخ و جهانبینی منحصربهفردِ گویشوران خویش به شمار میرود.