یعنی چه
در اصطلاح متکلمان و فلاسفه اسلامی، به چهار حالتِ وجودی جسم هنگام قرارگیری در مکان (حیّز) گفته میشود که نسبت آن را با فضا و اجسام دیگر تبیین میکند. این چهار حالت عبارتند از: حرکت (تغییر مکان جسم)، سکون (باقی ماندن در یک مکان)، اجتماع (پیوستن دو جسم) و افتراق (جدا شدن دو جسم).
تلفظ
این ترکیب به صورت «اَکْوانِ اَرْبَعِه» (akvān-e arba'e) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح فلسفی ۱۰ حرفی، همان «اکوان اربعه» است.
به انگلیسی
در متون فلسفی و کلامی انگلیسی، برای برگردان این مفهوم از عباراتی که نشاندهنده حالات چهارگانه وجود یا عوارض مکانی هستند استفاده میشود.
به فارسی
معادل مستقیم و روان فارسی آن «بودنهای چهارگانه» یا «حالات چهارگانهٔ جسم» است که چگونگی استقرار یک پدیده مادی را در فضا بازگو میکند.
نماد چیست
این اصطلاح فاقد نماد گرافیکی یا اسطورهای است؛ اما در نگرش عرفانی و فلسفی، نمادِ دگرگونی پذیری عالم ماده، دگرگونیهای دائمی اجسام و حرکت سیال جهان مادی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اکوان اربعه
اصطلاح «اکوان اربعه» از کلیدیترین مفاهیم در علم کلام و فیزیک قدیم اسلامی است. این واژه از دو بخش «اکوان» (جمع کَون به معنی بودن و وجود) و «اربعه» (به معنی چهار) تشکیل شده است. دانشمندان و متکلمان گذشته برای تحلیل رفتار اجسام در فضا، چهار حالت کلیِ حرکت، سکون، اجتماع (اتصال دو جسم) و افتراق (جدایی دو جسم) را به عنوان حالات بنیادین هر جسم مادی تعریف میکردند.
باید توجه داشت که این مفهوم کاملاً عقلی و نظری است و نباید آن را با «عناصر اربعه» (آب، باد، خاک، آتش) یا شخصیت افسانهای «اکوان دیو» در شاهنامه فردوسی اشتباه گرفت. همچنین این ترکیب به طور مستقیم در متن قرآن نیامده، بلکه ریشههای فلسفی و کلامی دارد.