یعنی چه
واژه سودمند یک صفت فارسی است و به هر چیزی که دارای اثر مثبت، نتیجه خوب یا فایده و منفعت مادی و معنوی باشد، اطلاق میشود. این کلمه ریشه در زبان پهلوی (فارسی میانه) دارد و از ترکیب «سود» به همراه پسوند دارندگی «ـمند» ساخته شده است.
متضاد
کلمات متضاد سودمند نشاندهنده پدیدههایی هستند که نهتنها نفعی به همراه ندارند، بلکه باعث خسران، آسیب یا اتلاف وقت و سرمایه میشوند.
جمله سازی
تفرظ
این واژه از نظر هجایی به صورت «سود» (هجای کشیده) و «مند» (هجای کشیده با سکون روی نون و دال) تلفظ میشود. در واجنویسی به صورت /sūdmand/ خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند مفید و نافع رایجترین هممعنیها برای کلمه ۶ حرفی سودمند هستند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در زبان انگلیسی از واژه Useful برای کاربردهای عمومی، Beneficial برای فواید سلامتی و اجتماعی، و از Profitable یا Lucrative برای سودآوری مالی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی رایجترین معادلها برای انتقال مفهوم سودمندی، کلمات مشتق شده از ریشههای فـیـد (مفید) و نـفـع (نافع) هستند که به متون فارسی نیز راه یافتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل سودمند
واژه «سودمند» یکی از کلمات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در دوران فارسی میانه دارد. این کلمه از ترکیب اسم «سود» به معنای بهره و فایده، و پسوند اتصاف «ـمند» تشکیل شده است که در مجموع صفتِ دارنده سود و منفعت را میسازد. در فرهنگهای لغت معتبر نظیر دهخدا و معین، این واژه با مفاهیمی همچون نافع، مفید، ثمربخش و بارور همردیف دانسته شده و در ادبیات فارسی نمادی از خیر، برکت و رفتارهای ارزشمند انسانی است.
اگرچه خود واژه «سودمند» به صورت لفظی در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم بنیادین مرتبط با آن مانند «نفع»، «خیر» و «عمل صالح» به وفور در آیات الهی دیده میشوند؛ به گونهای که در روایات تفسیری، واژههایی نظیر «مبارک» به معنای بسیار سودمند برای مردم تعبیر شده است. این واژه در زبانهای دیگر نیز معادلهای دقیقی دارد که گستره معنایی آن را از کارآمدی ساده تا سودآوری کلان مالی پوشش میدهد.