یعنی چه
اصطبار فراتر از یک صبر معمولی است؛ این واژه به تلاش و زحمت فرد برای حفظ استقامت و تسلط بر خود در مواجهه با مشکلات و مصائب اشاره دارد و نوعی شکیبایی آگاهانه و پایدار را میرساند.
تلفظ
این کلمه با کسر همزه (اِ)، سکون صاد (صْ)، کسره طاء (طِ)، فتح باء (بَا) و سکون راء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه «اصطبار» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی نظیر خویشتن را به صبر واداشتن یا شکیبایی شدید به کار میرود.
به انگلیسی
این واژهها در زبان انگلیسی به ابعاد مختلف اصطبار یعنی تحمل، پایداری مداوم و ثبات قدم اشاره دارند.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و مصدر باب افتعال از ریشه (ص ب ر) است. در زبان عربی برای بیان بالاترین مراتب تحمل کاربرد دارد.
به فارسی
در زبان فارسی، معادلهای دقیقی چون شکیبایی کردن و سخت صبر کردن برای آن ذکر شده است. ادبیات فارسی این کلمه را گاهی کنایه از «چشمانتظار بودن» دانسته است؛ چنانکه در کتاب رشیدی آمده: «دیدهٔ انتظار بر دریچهٔ اصطبار گذاشت».
در قرآن
این واژه در قالب افعال باب افتعال در آیات قرآن به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۶۵ سوره مریم: «فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ» (پس او را بپرست و در راه عبادتش شکیبا و با استقامت باش) و همچنین در آیه ۱۳۲ سوره طه: «وَأْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَیْهَا» که نشاندهنده تاکید بر شکیبایی مضاعف در مسیر بندگی است.
نماد چیست
اصطبار یک مفهوم اخلاقی و رفتاری درونی است و نماد مادی یا حیوانی خاصی در ادبیات رسمی ندارد؛ با این حال، مفهوم عام صبر در فرهنگ اسلامی با بردباری حضرت ایوب (ع) و در طبیعت با گیاه صبر زرد (آلوئهورا) پیوند خورده است.
جمعبندی و توضیح کامل اصطبار
واژه «اصطبار» یک مصدر عربی فصیح از ریشه (ص ب ر) است که با رفتن به باب افتعال، معنای تلاش مضاعف و مبالغه در شکیبایی را به خود گرفته است. در قواعد صرفی، حرف «ت» در این باب به دلیل همنشینی با «ص» به «ط» تبدیل شده و ساختار اصطبار را شکل داده است. این کلمه به معنای خویشتن را به صبر وادار کردن و استقامت ورزیدن در برابر مشکلات بزرگ است.
این واژه در آیات متعددی از قرآن کریم به صورت فعل امر تجلی یافته و به مؤمنان سفارش میکند که در مسیر تکالیف الهی و عبادات، پایداری و شکیبایی ویژهای از خود نشان دهند. در زبان و ادبیات فارسی، اصطبار بیشتر در متون کهن، دینی و عرفانی کاربرد دارد و امروزه به عنوان یک لغت اصیل و سنگین در شعر و نثر ادبی یا به عنوان یک چالش ۶ حرفی در جدول کلمات متقاطع دیده میشود.