یعنی چه
ششم کاسته (Diminished Sixth) یک فاصله تخصصی در تئوری موسیقی غربی است. این فاصله شامل ۶ نت روی خطوط حامل بوده و دقیقاً دارای ۷ نیمپرده است. از نظر شنیداری و صوتی با فاصله «پنجم درست» همصداست، اما از نظر ساختار تئوریک و نتنویسی کارکرد متفاوتی دارد و یک فاصله پرتنشن و ناهمخوان (Dissonant) به شمار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «شِشُم» (عدد ترتیبی) و «کاسته» (صفت مفعولی از مصدر کاستن) تشکیل شده است و به صورت پیوسته با کسره اضافه تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح تخصصی موسیقی به صورت «ششم کاسته» (بدون احتساب فاصله) ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در تئوری موسیقی بینالمللی و زبان انگلیسی، این فاصله با اصطلاح Diminished Sixth شناخته شده و با نماد اختصاری d6 نمایش داده میشود.
به عربی
در کتابها و متون نظری موسیقی به زبان عربی، برای ترجمه این اصطلاح غربی بیشتر از عبارات السادسة الناقصة یا المنقوصة استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای فارسی و آموزشی این اصطلاح شامل «ششم کاهشیافته» و «ششم کمشده» است که بر پایه ریشه واژه کاستن (به معنی نقصان و کسر کردن) ساخته شدهاند.
نماد چیست
این عبارت نماد فرهنگی یا دینی ندارد؛ در نتنویسی و تئوری موسیقی، حرف کوچک d نشانه diminished (کاسته) و عدد 6 نشانه فاصله ششم است که در مجموع به صورت d6 نوشته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ششم کاسته
اصطلاح «ششم کاسته» یک مفهوم کاملاً تخصصی در تئوری موسیقی کلاسیک غربی است. این فاصله زمانی به وجود میآید که یک نیمپرده کروماتیک از فاصله «ششم کوچک» کم شود. ساختار نتنویسی آن شامل ۶ پله یا نت روی خطوط حامل است، اما از نظر فیزیک صوت و فرکانس، دقیقاً دارای ۷ نیمپرده است که باعث میشود از دیدگاه شنیداری با فاصله «پنجم درست» کاملاً یکسان به گوش برسد.
با وجود همصدا بودن با پنجم درست، کارکرد تئوریک ششم کاسته کاملاً متفاوت است. این فاصله معکوسِ فاصله «سوم افزوده» به شمار میرود و به دلیل کوکهای خاص در متون کهن موسیقی، تنش بسیار بالایی دارد و به آن «فاصله گرگ» نیز میگفتند. در زبان فارسی، این ترکیب از واژه عددی ششم و صفت کاسته (از ریشه پهلوی کاستن) ساخته شده و ترجمهای دقیق از مفهوم غربی آن است.