یعنی چه
این واژه به دو صورت معنا میشود: نخست شکل املایی رایج واژه «لقوه» که به بیماری عصبی فلج و کجی عضلات صورت، لب و فک یا رعشه اندامها اطلاق میشود. دوم به صورت ترکیب دو کلمه عربی «لا» و «قوّة» که بخشی از ذکر حوقله بوده و به معنای «هیچ نیرو و توانی نیست» میباشد.
تلفظ
در معنای بیماری به صورت لَقْوَه (یا لَوقه) تلفظ میشود و در معنای مذهبی و قرآنی به صورت دو کلمه مجزا یعنی لا قُوَّةَ قرائت میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه لاقوه ۵ حرف دارد و معمولاً به عنوان پاسخی برای طراحان جدول در معنای بیماری کجی دهان، رعشه یا فلج صورت کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای بیماری لقوه اصطلاحات پزشکی مانند Facial paralysis یا Bell's palsy استفاده میشود. همچنین برای کاربرد عامیانه آن در قالب لرزش بدن، Parkinson's disease معادل قرار میگیرد. در معنای عبارتی نیز No power یا No strength ترجمه میشود.
به عربی
در متون طب سنتی و عربی از واژه اللقوة یا لقوة الوجه برای توصیف انحراف ناگهانی عضلات صورت استفاده میشود. در کاربرد دینی نیز خود ترکیب لا قوّة در آیات و اذکار عیناً به کار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی این واژه در متون کهن شامل کژدهانی و کژرویی است و در ادبیات امروز با عناوینی چون فلج عصب صورت، تشنج عضلانی یا رعشه شناخته میشود. در معنای عبارتی نیز معادل بینیرویی یا سلب قدرت است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و طب سنتی، بیماری لقوه نمادی از اختلال ناگهانی در تعادل عضلانی یا ضعف عصبی شدید است. اما در نگاه مذهبی و قرآنی (آیه ۳۹ سوره کهف)، واژه لاقوه نماد توکل مطلق، تبرّی جستن از قدرتهای مادی و اقرار به قدرت بیپایان الهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل لاقوه
واژه لاقوه در زبان و ادبیات فارسی دارای دو وجهه معنایی کاملاً متمایز است که بررسی هرکدام به شناخت بهتر آن کمک میکند. در دیدگاه اول که ریشه در املای رایج واژه «لقوه» دارد، به یک بیماری عصبی و حاد اشاره میکند که عضلات صورت را دچار انحراف، کجی و فلج ناگهانی میسازد و در طب سنتی با نام کژدهانی نیز شناخته میشده است. این واژه در فرهنگ عامیانه گاهی به اشتباه برای بیماریهای لرزشی مانند پارکینسون نیز استفاده میشود.
در دیدگاه دوم، این کلمه به صورت ترکیب دو بخش «لا» و «قوّة» در ذکر معروف حوقله (لاحول ولاقوة الا بالله) و همچنین آیه ۳۹ سوره مبارکه کهف معنا پیدا میکند. در این حالت، معنای آن کاملاً دینی و معرفتی بوده و به معنای نفی هرگونه قدرت مستقل دنیوی و پناه بردن به توان لایزال الهی است. بنابراین توجه به سیاق متن در تفکیک معنای پزشکی یا مذهبی این کلمه اهمیت بالایی دارد.
در بازیها و سرگرمیها نظیر جدولهای متقاطع، طراحان معمولاً این کلمه را به عنوان یک واژه ۵ حرفی با راهنمای «بیماری کجی صورت» یا «فلج عضلانی» مد نظر قرار میدهند که پاسخی اصیل در متون طب کهن به شمار میآید.