یعنی چه
گاز میانستارهای اصطلاحی در دانش اخترشناسی است و به مادهای گازیشکل و بسیار رقیق اشاره دارد که فضای وسیع بین منظومههای ستارهای را در یک کهکشان پر کرده است. این گاز که عمدتاً از ۹۰٪ هیدروژن، ۹٪ هلیوم و ۱٪ عناصر سنگینتر تشکیل شده، به همراه غبار میانستارهای، محیط میانستارهای (ISM) را شکل میدهد.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «گازِ مِیانْسِتارِهای» است که از سه واژهٔ گاز، میان و ستارهای تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «گاز میان ستاره ای» با ۱۴ حرف است. بسته به طراح جدول، ممکن است اصطلاحات مشابهی نظیر محیط میانستارهای یا سحابی نیز مد نظر باشد.
به انگلیسی
در متون علمی و اخترشناسی بینالمللی، این پدیده را Interstellar gas مینامند و در ابعاد وسیعتر بخشی از ISM یا همان محیط میانستارهای به شمار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی علاوه بر این ترکیب توصیفی دقیق، از عبارات مترادفی همچون «مادهٔ میانستارهای»، «گاز کیهانی» و در حالتهای متراکمتر از «سحابی گازی» استفاده میشود.
نماد چیست
این اصطلاح نماد فیزیکی یکتایی ندارد، اما در قالب اصطلاح کلیتر ISM بررسی میشود. اجزای شیمیایی آن را با نمادهایی مانند $H_2$ (هیدروژن مولکولی سرد)، HI (هیدروژن اتمی خنثی) و HII (هیدروژن یونیزهشده) نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل گاز میان ستاره ای
گاز میانستارهای یکی از مهمترین مؤلفههای ساختاری کهکشانهاست که برخلاف تصور عموم مبنی بر خالی بودن فضا، بخش عظیمی از فواصل میان منظومهها را پر کرده است. این گاز بسیار رقیق بوده و ترکیبی از عناصر اولیه کیهان یعنی هیدروژن و هلیوم است که در ترکیب با ذرات غبار، محیط میانستارهای را به وجود میآورد.
اهمیت این گاز در اخترشناسی به این دلیل است که سحابیها و ابرهای مولکولی عظیم را شکل میدهد. این ابرها تحت تأثیر نیروی گرانش متراکم شده و در نهایت رمبش میکنند که این فرآیند بستر اصلی و زایشگاه ستارههای جدید و منظومههای سیارهای در کیهان است.