یعنی چه
این واژه در معنای لغوی به عمل تاب دادن، پیچاندن و به هم پیوستن رشتهها و الیاف برای ساختن طناب یا ریسمان اشاره دارد. در متون کهن و ادبیات فارسی، این عبارت کاربردی کنایی و مجازی نیز دارد که به معنای نقشه کشیدن مخفیانه، توطئه کردن، مکارانه دام گستردن یا فکرِ اساسی کردن برای نابودی و هلاکت کسی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت فعلی مرکب به صورت «رَسَن تابیدَن» (rasan tābidan) است که واژه اول با فتح را و سین خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه یا اصطلاح طناببافی، عبارت ۹ حرفی «رسن تابیدن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معادلسازی این مفهوم کاربردی و سنتی از اصطلاحات مربوط به ساخت طناب استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای جایگزین فارسی این اصطلاح شامل ریسمانبافی، طناببافی، رسنسازی، طنابتابی و در معنای کنایی آن مکر کردن، حیلهگری و توطئهچینی است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و عامه، «شاگرد رسنتاب» به دلیل آنکه برای بافتن طناب ناچار است مدام رو به عقب حرکت کند، نماد پسرفت، درجا زدن یا حرکت رو به عقب است؛ همانطور که نظامی میگوید: «شوی پستر چو شاگرد رسنتاب». همچنین در کاربرد کنایی، این عمل نماد وابستگی، اسارت، ایجاد دام و نقشه کشیدن مکارانه برای دیگران است.
جمعبندی و توضیح کامل رسن تابیدن
عبارت مرکب «رسن تابیدن» (یا رسن تافتن) یک اصطلاح اصیل در زبان و ادبیات فارسی است که ریشه در مشاغل سنتی دارد. این واژه از ترکیب «رسن» (به معنی طناب یا افسار با ریشه ایرانی باستان) و «تابیدن» (به معنی پیچاندن و چرخاندن از ریشه پهلوی) ساخته شده است و در گام اول به کارگاههای طناببافی و فرآیند تولید طناب اشاره دارد.
با این حال، ظرافت زبان فارسی این ساختار فیزیکی را به مفاهیم ذهنی پیوند داده است. در فرهنگ کنایی ما، رسن تابیدن به معنای بافتن ریسمان مکر و حیله برای گرفتار کردن دیگران است. علاوه بر این، شیوه حرکت رو به عقب کارگران این حرفه، آن را به نمادی برجسته برای حرکتهای نزولی، پسرفت و درجا زدن در زندگی تبدیل کرده است.