یعنی چه
دژاوو یا آشناپنداری به حالتی گفته میشود که فرد احساس میکند رویداد، صحنه یا مکانی که در حال حاضر با آن مواجه شده را دقیقاً در گذشته دیده یا تجربه کرده است، در حالی که در واقعیت برای اولین بار است که در آن موقعیت قرار میگیرد. به عنوان مثال، شما برای نخستینبار به یک کافه جدید در شهری دیگر میروید، اما ناگهان حین گفتگو با دوستتان شدیداً احساس میکنید این صحنه، چیدمان میز و کلمات دقیقاً قبلاً رخ دادهاند.
تلفظ
این واژه وامگرفته از زبان فرانسوی است و به صورت دِژاوو (Déjà vu) تلفظ میشود که در زبان فارسی گاهی با یای مصدری یا نسبی به صورت دژاووی بیان میگردد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه روانشناختی با مشخصات خواسته شده دقیقاً کلمه دژاووی با ۶ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از همان واژه فرانسوی Déjà vu استفاده میشود. در متون علمی و تخصصی روانشناسی نیز گاهی اصطلاح Paramnesia برای اشاره به این خطای حافظه به کار میرود.
به فارسی
مترجمان و متخصصان زبان معادلهای «آشناپنداری»، «پندار آشنایی» و «پیشدیده» را برای این اصطلاح فرنگی در زبان فارسی پیشنهاد کرده و به کار میبرند.
نماد چیست
این پدیده در روانشناسی نماد خطای پردازش مغز یا جرقه ناگهانی در لوب گیجگاهی است. در فرهنگ عامه و سینما نیز به عنوان نمادی از موازی بودن زمان، اختلال در واقعیت یا چرخه تکرار سرنوشت شناخته میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه دژاوو ریشه در زبان فرانسوی دارد و از ترکیب دو بخش Déjà (قبلاً) و Vu (دیدهشده) ساخته شده است. این اصطلاح نخستین بار در سال ۱۸۷۶ توسط دانشمند فرانسوی امیل بویراک به کار رفت و به پدیدهای اشاره دارد که حافظه به اشتباه زمان حال را به عنوان گذشته بازسازی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل دژاووی
دژاووی یا همان آشناپنداری، یک پدیده روانشناختی جذاب و مرموز است که طی آن فرد احساس میکند موقعیت یا صحنه جدیدی را که در حال تجربه آن است، عینا در گذشته پشت سر گذاشته است. با وجود اینکه ریشه این واژه فرانسوی است، امروزه به عنوان یک اصطلاح جهانی در زبان فارسی نیز کاربرد فراوانی دارد. دانشمندان علت بروز این حالت را نوعی خطای موقت در پردازش دادهها توسط مغز و هماهنگی حافظه کوتاهمدت و بلندمدت میدانند.
در فرهنگ عامه، ادبیات و سینما، دژاووی فراتر از یک اختلال مغزی ساده انگاشته میشود و اغلب به مفاهیمی چون جهانهای موازی، تناسخ یا دستکاری در خط زمانی اشاره دارد. تضاد مفهومی این کلمه واژه «ژامهوو» است که در آن فرد چیزهای کاملاً آشنا را ناگهان غریبه و کاملاً جدید میپندارد.