یعنی چه
دانه جو به معنای بذر یا ثمره گیاهی از تیره گندمیان (Hordeum vulgare) است. این غله مغذی، بیضیشکل و پوستهدار، از قدیمیترین و کلیدیترین منابع غذایی انسان و دام در طول تاریخ به شمار میرود و در صنایع مالتسازی و پخت انواع نان و سوپ استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب در زبان فارسی به صورت «دانِهْ جَو» (dāne-ye jav) است که در آن واژه جو با فتح جیم (جَو) خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، کلمه «دانه جو» دارای ۶ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، ممکن است واژههای «شعیر» یا «جو» مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این غله از واژه Barley و برای اشاره دقیق به دانه آن از اصطلاح Barley grain استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به خود گیاه جو «شَعِير» و به دانه آن «حَبَّةُ الشَّعِير» میگویند.
به فارسی
این کلمه کاملاً ایرانی و پارسی اصیل است. در زبان پهلوی (فارسی میانه) به صورت «جَو» یا «جَوگ» تلفظ میشده و ریشه در زبان اوستایی دارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، دانه جو نماد زندگی زاهدانه، سادگی و قناعت است (مانند نان جو). از سوی دیگر، در تمثیلها کنایه از کمارزشی مادی و مقدار بسیار ناچیز است؛ چنانکه میگویند: «به یک جو نمیارزد» یا «یک جو عقل».
جمعبندی و توضیح کامل دانه جو
دانه جو یکی از کهنترین و نخستین غلاتی است که توسط بشر کشت شده و قدمت بهرهبرداری از آن به حدود ده هزار سال پیش بازمیگردد. این دانه ارزش غذایی بالایی دارد و علاوهبر مصرف گسترده در پختوپز و تهیه سوپ و نان، در صنایع مالتسازی و به عنوان خوراک اصلی دام نیز نقش کلیدی ایفا میکند.
در فرهنگ و ادبیات ایرانی، دانه جو هویتی دوگانه دارد؛ از یک سو نان جو مظهر پاکی، روزی حلال و زندگی زاهدانه بزرگان دین است و از سوی دیگر، کوچک بودن این دانه سبب شده تا در ضربالمثلها به عنوان سنجهای برای مقادیر بسیار اندک، ناچیز و کمارزش به کار رود.