یعنی چه
این ترکیب یک تعبیر ادبی و کنایی است و زمانی به کار میرود که ناگهان صدای گریه، زاری، شیون یا حتی فریاد اعتراض و دادخواهی از جمعی یا در اثر وقوع یک حادثه و بحران بلند شود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت فَغان (با فتح فاء) و بَرخاستَن (با فتح باء و سکون راء) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «بلند شدن شیون و فریاد»، عبارت ۱۱ حرفی «فغان برخاستن» مد نظر است.
به انگلیسی
برای انتقال حس ادبی و معنای این عبارت در زبان انگلیسی از ترکیباتی که به بلند شدن ناگهانی فریاد یا ناله اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی با توجه به سیاق متن، افعالی مانند علو و ارتفاع همراه با واژگان صراخ و صیحه این معنا را میرسانند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و معاصر، معادلهای روانی چون «ناله بلند شدن»، «ضجه زدن»، «غریو برخاستن» و «فریاد برآوردن» هممعنی این تعبیر هستند. از نظر ریشهشناسی، فغان از پارسی میانه (ap̄gān) به معنی فریاد و برخاستن از مصدر خاستن (xāstan) به معنی بلند شدن است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، این تعبیر نماد عجز و ناتوانی انسان در برابر مصائب، بیطاقت شدن عاشق در برابر ابهت معشوق، و انفجار ناگهانی احساسات جمعی مانند سوگواری عمیق یا اعتراض شدید است.
جمعبندی و توضیح کامل فغان برخاستن
عبارت «فغان برخاستن» یکی از ترکیبات کنایی و بسیار زیبای ادبیات فارسی است که برای توصیف اوج احساسات انسانی اعم از اندوه، درد، سوگواری یا حتی اعتراض به کار میرود. این اصطلاح زمانی استفاده میشود که طاقت فرد یا جمعی طاق شده و سکوت آنها به یکباره به صدایی بلند از جنس ناله یا فریاد تبدیل میگردد.
در شعر و نثر کلاسیک، بزرگانی چون سعدی از این تعبیر برای نشان دادن بیقراری عاشق در برابر حسن معشوق یا بروز حوادث ناگهانی و سهمگین بهره بردهاند. این واژه اگرچه در گفتار روزمره کمتر به کار میرود، اما در متون رسمی و ادبی کماکان از بار معنایی و عاطفی بسیار بالایی برخوردار است.