یعنی چه
واژه «اللص» (با الف و لام تعریف) در لغت به معنی دزد و سارق است؛ یعنی کسی که به صورت مخفیانه و پنهانی دست به ربودن اموال و داراییهای دیگران میزند. در متون قدیمی گاهی به معنای راهزن یا غارتگر نیز به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان عربی «اَللِّصّ» است که در آن الف و لام ابتدایی به صورت ادغامشده (شمسی) خوانده شده، حرف لام مکسور و صاد دارای تشدید و مجرور است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، کلمه «اللص» دقیقاً ۴ حرف دارد و معمولاً به عنوان معادل عربی برای طراحان سوال با راهنمای «دزد در زبان عربی» یا «سارق» کاربرد دارد.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای انگلیسی برای این واژه شامل Thief (به معنی عمومی دزد)، Robber (سارق با چاشنی زور یا غارت) و Burglar (دزد ساختمان و منازل) است.
به عربی
از آنجا که خود واژه «اللص» کاملاً عربی فصیح است، نزدیکترین معادلهای هممعنی آن در زبان عربی معیار واژههایی چون «السارق» و «الخائن» هستند. واژه السارق در متون رسمی و قرآنی کاربرد بیشتری دارد.
به فارسی
در برگردان دقیق به زبان فارسی، این کلمه با واژههای اصیلی مانند دزد، طرار (کیسهبر)، راهزن و غارتگر هممعنی است و در لغتنامههای کهن نظیر دهخدا نیز به همین صورت معنا شده است.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ عامه و ضربالمثلها، واژه لص یا دزد نماد بارز بیاعتمادی، پنهانکاری، تاریکی شب و پایمال کردن حقوق و اموال دیگران است و معمولاً برای توصیف افراد غیرقابل اعتماد به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اللص
واژه «اللص» یک کلمه وامگرفته شده از زبان عربی فصیح در زبان فارسی است که ریشه در ثلاثی مجرد (ل-ص-ص) دارد. این واژه در لغت دقیقاً به معنای دزد، سارق و کسی است که به طور پنهانی اموال مردم را میرباید. اگرچه این کلمه مستقیماً در متن قرآن کریم نیامده و در کتاب آسمانی بیشتر از واژه «السارق» استفاده شده است، اما در احادیث، روایات فقهی و متون کلاسیک فارسی و عربی کاربرد فراوانی دارد.
از نظر ساختاری، جمع این کلمه «لصوص» به معنای دزدان است و مشتقاتی چون «لصوصیت» (دزدی کردن) نیز از آن به چشم میخورد. در فرهنگ زبانی و ادبیات، این کلمه همواره با مفاهیمی چون تاریکی، پنهانکاری، بیاعتمادی و تجاوز به مال و حقوق دیگران گره خورده است و در بازیهای فکری و جدولها نیز به عنوان یک کلمه ۴ حرفی کاربرد دارد.