یعنی چه
لکه در زبان فارسی به بخشی از یک سطح (مانند لباس، پوست یا دیوار) گفته میشود که به دلیل آلودگی، چرک یا خرابی، رنگی متفاوت از زمینه به خود گرفته است. این واژه در معنای مجازی به عنوان نماد عیب، نقص، آلودگی اخلاقی و ننگ اجتماعی نیز به کار میرود. همچنین به تکه کوچکی از چیزی مانند یک لکه ابر یا لکه خون نیز اطلاق میشود.
مترادف
متضاد
جمله سازی
به انگلیسی
به عربی
به ترکی
به فارسی
در زبان فارسی، این کلمه به عنوان یک اسم جامد شناخته میشود که مشتقات و ترکیبات فراوانی نظیر لکهدار، لکهبری، لکهزدایی و لکپیس دارد. اگرچه برخی فرهنگها ریشه آن را متمایل به عربی یا ترکی دانستهاند، اما در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا به عنوان واژهای اصیل و رایج در ادبیات فارسی ثبت شده است.
جمعبندی و توضیح کامل لکه
واژه لکه در زبان فارسی کاربرد دوگانهای دارد؛ از یک سو در معنای مادی و فیزیکی به هر نوع تغییر رنگ، آلودگی یا کثیفی بر روی سطوح مختلف مانند پارچه، پوست و اشیاء اطلاق میشود و از سوی دیگر، در ادبیات و گفتار روزمره واجد بار معنایی استعاری است. در کاربرد مجازی، این کلمه نمایانگر عیب، نقص، گناه و بهویژه بدنامی اجتماعی است که از آن با عناوینی چون لکه ننگ یاد میشود.
این واژه ۳ حرفی در ساختارهای ترکیبی متعددی مانند لکهدار کردن (بدنام کردن یا کثیف کردن) و لکهزدایی (پاکسازی) به کار میرود. بررسیهای زبانی نشان میدهد که لکه با همین ساختار به زبان ترکی استانبولی نیز راه یافته و معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی و عربی برای تفکیک جنبههای مادی و معنوی آن وجود دارد.