اکتوپلاسم یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل اکتوپلاسم

واژه اکتوپلاسم یک اصطلاح دوگانه است که ریشه در زبان یونانی دارد و از طریق زبان‌های اروپایی به فارسی راه یافته است. در دنیای علم و زیست‌شناسی، این کلمه کاملاً واقعی و ملموس است و به بخش خارجی و متراکم‌تر سیتوپلاسم سلولی (به ویژه در تک‌یاختگانی مانند آمیب‌ها) اشاره دارد که به حرکت و حفظ ساختار سلول کمک می‌کند و فرهنگستان معادل «برمیان‌یاخته» را برای آن انتخاب کرده است.

از سوی دیگر، در حوزه روح‌شناسی و شبه‌علم، اکتوپلاسم به ماده‌ای اسرارآمیز و فرضی اطلاق می‌شود که ادعا می‌شد در طول جلسات احضار روح از منافذ بدن مدیوم یا واسطه خارج می‌شود تا شکل مادی روح را پدید آورد. این ادعاها که در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی بسیار داغ بود، هرگز توسط روش‌های علمی و آزمایشگاهی تایید نشد و امروزه بیشتر در ادبیات فانتزی، سینما و فرهنگ عامه به عنوان نشانه حضور اشباح کاربرد دارد.