یعنی چه
مَهرَمَة مصدر عربی است که به معنای رسیدن به سن ناتوانی، فرسودگی جسمی و پیری شدید به کار میرود. این واژه همچنین به هر چیزی که مایه و سبب پیری زودرس یا ضعف بدن شود (مانند ترک شام) دلالت دارد.
تلفظ
این کلمه در زبان اصلی خود به صورت مَهرَمَة (mah-ra-mah) با فتح میم و راء تلفظ میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم ضعف شدید ناشی از سن، بیشتر از واژگان تخصصی مربوط به کهولت سن استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه و ساختار عربی دارد و با مفاهیمی چون هرم و شیخوخیت هممعنی است.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل فرتوتی، کهنسالی، کلانسالی و ناتوانی ناشی از بالا رفتن سن هستند.
در قرآن
خود واژه «مهرمة» در متن قرآن وجود ندارد؛ اما مفهوم پیری شدید و ضعف دوران کهنسالی با تعابیر دیگری مانند «أَرْذَلِ الْعُمُرِ» (پستترین دوران عمر) یا «عِتِیّا» در آیات مختلف توصیف شده است. این واژه بیشتر در احادیث شریف نبوی (مانند مایه پیری دانستن ترک شام) دیده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات، این مفهوم نمادی از فرسودگی، ضعف ناگزیر تن، آخرین مرحله از سفر زندگی انسان و از دست رفتن نشاط جوانی است.
جمعبندی و توضیح کامل مهرمة
واژه مَهرَمَة یک مصدر ممیز عربی از ریشه «ه-ر-م» است که به کتابهای لغت و فرهنگهای فارسی نیز راه یافته است. این کلمه به طور دقیق بر حالت فرتوتی، سالخوردگی مفرط و ناتوانیهای جسمانی ناشی از کهولت سن دلالت دارد. علاوه بر معنای وضعی، در ادبیات حدیثی و پزشکی کهن به هر عامل یا رفتاری که بدن را ضعیف کرده و موجب پیری زودرس شود نیز مَهرَمَة گفته میشود.
اگرچه این ساختار کلمه در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد، اما در احادیث مشهوری نظیر توصیه به صرف شام برای پرهیز از ضعف تن، به کار رفته است. در ادبیات و نمادشناسی سنتی، این واژه یادآور مفاهیمی چون عصای پیری، سپید شدن موی و دور پایانی زندگی انسان است.