یعنی چه
مهربانی اسم مصدر از «مهربان» است و به معنای ابراز دوستی، شفقت، رأفت و لطف به دیگران است. این مفهوم شامل رفتارهای نرم، خالصانه و خیرخواهانهای میشود که بدون چشمداشت و برای ایجاد پیوند مثبت میان انسانها انجام میگیرد.
مترادف
واژههایی مانند محبت، شفقت، رأفت و لطف نزدیکترین معانی را به مهربانی دارند و در متون ادبی و عرفانی به جای یکدیگر استفاده میشوند.
متضاد
در نقطهٔ مقابل مهربانی، رفتارهایی قرار دارند که نشاندهندهٔ بیمیلی به خیرخواهی، تندی، یا سختی دل نسبت به دیگران است.
در جدول
کلمهٔ «مهربانی» دقیقاً دارای ۷ حرف است. بسته به طراح جدول، کلمات هممعنی کوچکتر مانند رأفت یا عطوفت نیز ممکن است مدنظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ Kindness رایجترین معادل برای مهربانی است و واژگان تخصصیتر به ابعاد عاطفی یا اخلاقی آن اشاره دارند.
به عربی
زبان عربی برای حالات مختلف مهربانی، واژگان ظریف و متعددی دارد که هر کدام مرتبهای از محبت و دلسوزی را میرسانند.
در قرآن
خود واژهٔ فارسی «مهربانی» در متن عربی قرآن وجود ندارد؛ اما این مفهوم به طور گسترده و کلیدی با واژگانی چون «رَحمة»، «رأفة» و «مَوَدَّة» تکرار شده است. به عنوان نمونه در آیه ۹ سوره حدید آمده است که خداوند نسبت به شما بسیار رئوف و رحیم (مهربان) است و در آیه ۲۱ سوره روم، آرامش میان همسران را حاصل قرار دادن مودت و رحمت بین آنها میداند.
جمعبندی و توضیح کامل مهربانی
مهربانی یکی از اصیلترین و زیباترین مفاهیم انسانی است که ریشه در فرهنگ، زبان و باورهای کهن دارد. واژهٔ مهربانی در زبان پهلوی به صورت «میتْرْبان» بوده که از «مهر» (به معنی پیوند، دوستی و خورشید) و پسوند دارندگی «بان» تشکیل شده است؛ گویی فرد مهربان، نگهبانِ پیمانِ دوستی و روشنایی است. در فرهنگ ایرانی، خورشید که بیدریغ نور و گرمای خود را به همگان میبخشد، بزرگترین نماد طبیعی این واژه به شمار میرود.
این مفهوم والای اخلاقی در ادبیات فارسی و آموزههای دینی جایگاهی بیبدیل دارد. اگرچه واژهٔ فارسی مهربانی در قرآن نیامده، اما جوهرهٔ آن در قالب مفاهیمی چون رحمت، رأفت و مودت الهی در جایجای این کتاب آسمانی تجلی یافته است. مهربانی، زنجیرهٔ اتصال قلبها و مایهٔ آرامش جوامع بشری است که از مرز زبانها فراتر رفته و در هر فرهنگ با واژههایی سراسر لطف و شفقت ستوده میشود.