یعنی چه
زاجرات جمع مؤنث اسم فاعل از ریشه «زجر» است و در لغت به معنی کسان یا نیروهایی است که با شدت و فریاد چیزی را میرانند، منع میکنند یا از کاری بازمیدارند. در فرهنگهای لغت و متون مذهبی، این واژه بیشتر به فرشتگان مأمور الهی اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت «زاجِرات» با کسره روی حرف «ج» تلفظ میشود. ریشه اصلی آن در زبان عربی «الزَّاجِرَات» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه «زاجرات» معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «بازدارندگان»، «منعکنندگان» یا «فرشتگان موکل بر ابر و باد» کاربرد دارد و کلمهای ۶ حرفی است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم و متون اسلامی، با توجه به سیاق آیه و تفاسیر، از واژههایی که مفهوم بازداشتن، راندن و هدایت با قدرت را میرسانند استفاده شده است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ماده «ز ج ر» مشتق شده که به معنای طرد کردن و راندن با صدا و فریاد بلند است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این کلمه شامل «بازدارندگان»، «منعکنندگان»، «رادعان» و «نهیکنندگان» است. در زبان ادبی فارسی، گاهی به مجاز در معنی فرشتگان هدایتکننده باد و باران نیز به کار میرود.
در قرآن
این واژه تنها یکبار در قرآن کریم و در آغاز سوره صافات آمده است. مفسران بزرگ مانند علامه طباطبایی سه تفسیر برای آن ذکر کردهاند: نخست فرشتگانی که انسان را از گناه و وسوسه بازمیدارند؛ دوم فرشتگانی که مأمور راندن ابرها برای بارندگی هستند؛ و سوم رزمندگانی که با فریاد خود دشمن را به عقب میرانند.
نماد چیست
در فرهنگ عرفانی و ادبی، زاجرات نمادی از «وجدان بیدار درون» یا همان لوامه است که انسان را از سقوط در تاریکی گناه حفظ میکند. همچنین نمادی از نیروهای قاهر و نظمدهنده خداوند در جهان آفرینش به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل زاجرات
واژه «زاجرات» یک عبارت وامگرفته از زبان عربی است که به واسطه حضورش در آیه دوم سوره مبارکه صافات («فَالزَّاجِرَاتِ زَجْراً»)، جایگاه ویژهای در ادبیات مذهبی، تفسیری و فرهنگ لغات فارسی پیدا کرده است. این کلمه در اصل از ریشه «زجر» به معنای راندن و منع کردن با شدت و فریاد است.
در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و عمید، این واژه به فرشتگانی تعبیر شده است که موکل بر ابر و باد هستند یا وظیفه دارند انسانها را از وسوسههای شیطانی و ارتکاب محرمات بازدارند. از این رو، زاجرات در متون کهن نمادی از مأموران الهی برای برقراری نظم در طبیعت و هدایت معنوی بشر است.
در کاربردهای عمومیتر مانند حل جدول، این کلمه ششحرفی به عنوان مترادفی برای مانعان، ناهیان و بازدارندگان شناخته میشود و در برداشتهای عرفانی نیز اشاره به وجدان سرزنشگر یا الهامات غیبی دارد که سدی در برابر کجرویهای انسان ایجاد میکنند.