موت اسود یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل موت اسود

اصطلاح «موت اسود» (مرگ سیاه) یک ترکیب وصفی اصالتاً عربی است که دو کاربرد و معنای کاملاً متمایز را در خود جای داده است. در ادبیات عرفانی و تصوف، عارفان مرگ اختیاری را به چهار بخش (احمر، ابيض، اخضر، اسود) تقسیم می‌کنند که موت اسود سخت‌ترین نوع آن است و به معنای تحمل آزار، ملامت و زخم‌زبان‌های خلق و پافشاری بر صبر و فروتنی تامه برای تادیب نفس سرکش است.

در سوی دیگر، از نظر تاریخی و پزشکی، این عبارت ترجمانِ نام بیماری هولناک طاعون خیارکی (به ویژه همه‌گیری مرگبار قرن چهاردهم میلادی در آسیا و اروپا) است؛ این نام‌گذاری به دلیل بروز لکه‌های سیاه خون‌مردگی و گانگرن بر روی پوست بیماران رخ داده است. همچنین در لغت‌شناسی سنتی عرب، این اصطلاح به انواع مرگ‌های سخت به ویژه مرگ ناشی از خفگی و قطع تنفس نیز اطلاق می‌شود.