یعنی چه
آزمند بودن حالت و صفتِ حریص بودن و طمع داشتن است. این واژه نشاندهنده زیادهخواهی و تمایل مفرط نفس به جمعآوری مال، ثروت یا هر چیز دیگر بیش از حد نیاز است، به طوری که شخص هیچگاه از داشتههای خود احساس رضایت و کفایت نمیکند.
تلفظ
این ترکیب از واژهٔ «آز» (بر وزن راز)، پسوند صفتساز «ـمَند» (به فتح م) و فعل «بودن» تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، عبارت «آزمند بودن» دقیقاً ۹ حرف دارد. بسته به تعداد حروف خواسته شده، گزینههای مترادفی چون حریص، طماع و آزور نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم آزمندی و طمعورزی بیشتر از واژه Greedy استفاده میشود. در زبانهای دیگر مانند عربی از کلمات «حریص»، «طماع» و «جشع» و در ترکی از واژه «Açgözlü» استفاده میگردد.
در قرآن
خود واژهٔ «آزمند» فارسی است و در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما مفهوم آن با واژههایی مانند «حَرَصَ» و «طَمَعَ» بیان شده است. برای نمونه، قرآن کریم در آیه ۹۶ سوره بقره، صفت آزمند بودن به زندگی دنیا را در مورد برخی اقوام اینگونه توصیف میکند: «وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَىٰ حَیَاةٍ...» (و یقیناً آنها را آزمندترین مردم به زندگی دنیا خواهی یافت).
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ نمادشناسی، آز به «آتش» تشبیه میشود که هر چه هیزم به آن بدهی، شعلهورتر شده و بیشتر میطلبد. در ادبیات تمثیلی نیز حیواناتی مانند خوک، موش کور و گاهی گرگ به عنوان نمادهای حیوانیِ طمع و آزمندی شناخته میشوند که نشاندهنده ضعف در قناعت و حجاب دل هستند.
جمعبندی و توضیح کامل آزمند بودن
آزمند بودن یک ویژگی اخلاقی و رفتاری است که ریشه در فرهنگ اصیل ایرانی و زبان پهلوی دارد. این واژه از ترکیب «آز» به معنای طمع سیریناپذیر و پسوند دارندگی «ـمند» ساخته شده است و به حالت فردی اشاره دارد که همواره خواهان به دست آوردن مادیات یا منافع، فراتر از نیاز واقعی خود است.
در دیدگاههای اخلاقی، عرفانی و دینی، آزمندی به عنوان یکی از رذایل ناپسند شناخته میشود که مانع آرامش درونی و رشد معنوی انسان است. در مقابل این صفت، ارزشهایی مانند قناعت، خرسندی و بینیازی قرار دارند که مایه استغنای روح انسان میشوند.
بررسی این مفهوم در ادبیات کلاسیک فارسی و همچنین متون قرآنی نشان میدهد که زیادهخواهی مفرط همواره نکوهش شده است؛ چرا که مانند آتشی است که با تغذیه بیشتر، شعلهورتر میشود و فرد را در وابستگی شدید به مادیات دنیا اسیر میکند.