یعنی چه
واژه خایبه (که شکل استاندارد و مکتوب آن خائبة است) صفت مؤنث از ریشه عربی خائب بوده و به معنای زن یا امر ناامید، مأیوس، ناکام، محروم و زیاندیده است؛ یعنی کسی که در رسیدن به هدف و مقصود خود با شکست مواجه شده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت خایْبِه (khāybe) تلفظ میشود، اما تلفظ اصیل و عربی آن خائِبِه (khā’ebe) است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه خایبه به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنماهایی مثل «ناامید»، «مأیوس» یا «زن ناکام» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه نشاندهنده حالت روحی فردی است که به خواستهاش نرسیده است.
به عربی
این کلمه ریشه اصیل عربی از ماده «خ ی ب» دارد که به معنای عدم دستیابی به هدف و زیاندیدگی است.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای دقیق فارسی برای واژه خایبه شامل کلماتی چون ناامید، مأیوس، نومید، محروم، ناکام و شکستخورده است.
نماد چیست
این واژه یک صفت توصیفی است و نماد تصویری یا اسطورهای خاصی ندارد، اما در ادبیات نمادی از حالت روحی یأس، حرمان و دستخالی ماندن انسان پس از امیدواری و انتظار به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل خایبه
واژه «خایبه» در اصل صورت محاورهای، املایی یا سادهشدهٔ واژه عربی «خائبة» (مؤنث خائب) است که به زبان فارسی وارد شده است. ریشه این کلمه به ماده «خ ی ب» بازمیگردد که در فرهنگهای لغت و متون قرآنی به معنای حرمان، زیاندیدگی و عدم موفقیت در رسیدن به هدف و مقصود معنا شده است.
این واژه در ادبیات کلاسیک فارسی نیز به کار رفته است؛ برای نمونه مولانا در مثنوی معنوی میسراید: «هر صباحی فرقهای را راتبه / تا نماند امتی زو خائبه». کاربرد این کلمه امروزه در زبان فارسی معیار کمتر شده و بیشتر در متون کهن یا به عنوان یک کلمه پنجحرفی در جدول کلمات متقاطع مورد توجه قرار میگیرد.
در مجموع، خایبه نشاندهنده وضعیت فرد یا امری است که پس از امیدواری و تلاش، با دست خالی و ناامیدی مواجه شده و از رسیدن به نتیجه مطلوب محروم مانده است.