یعنی چه
این عبارت آیهٔ اول سورهٔ «القلم» در قرآن کریم است و به معنای «نون؛ سوگند به قلم» میباشد. در این عبارت، خداوند به ابزار نگارش و ثبت دانش سوگند یاد کرده است.
مترادف
به عنوان نام سوره به آن سوره قلم یا نون نیز میگویند و از نظر مفهومی مترادف با ارزشگذاری به ابزار علم و کتابت است.
تلفظ
تلفظ صحیح قرآنی و عربی این عبارت به صورت «نوُن وَالْقَلَمْ» (Nun wal-qalam) است که حرف «ن» به صورت نام حروف مقطعه (نون) خوانده میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت معمولاً به صورت «Nun. By the pen» یا «Nun, by the pen and what they inscribe» ترجمه میشود.
به عربی
عین عبارت قرآنی و عربی آن «ن وَالْقَلَمِ» است که از حروف مقطعه، واو قسم و اسم معرفه تشکیل شده است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این عبارت «نون، سوگند به قلم» است. در برخی متون کهن ادبی مانند غیاثاللغات، این ترکیب به مجاز و کنایه به معنای «دنیا» نیز به کار رفته است؛ چرا که لوازم کتابت را از اسباب تمدن دنیا میدانستند.
در قرآن
این عبارت بخش آغازین آیه اول سوره مکی «القلم» (سوره ۶۸ قرآن) است. متن کامل آیه «نۚ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ» است که دومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام (ص) به شمار میرود. «ن» در ابتدای آن از حروف مقطعه است که معنای اسرارآمیز و قطعی آن نزد خداوند است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ایرانی، این عبارت عالیترین نماد برای بزرگداشت مقام معلم، نویسنده، اندیشه و حرمت قلم است. سوگند یاد کردن آفریدگار به یک ابزار مادی (قلم) در محیط شبهجزیره عربستان که فاقد تمدن مکتوب برجستهای بود، نشاندهنده معجزه اسلام در تکریم علم و آگاهی است.
جمعبندی و توضیح کامل ن و القلم
عبارت «ن والقلم» آیه آغازین سوره قلم در قرآن کریم است که با حرف مقطعه «ن» شروع شده و بلافاصله با یک سوگند الهی به قلم و ابزار نگارش ادامه مییابد. در تفاسیر معتبر، این آیه نشاندهنده جایگاه والا و قدسی علم، کتابت و حفظ آثار فکری بشر در دیدگاه وحی است.
این ترکیب هفتحرفی در ادبیات و فرهنگ عامه فارسی نیز کاربرد گستردهای دارد و همواره به عنوان شعار یا نمادی برای پاسداشت حرمت اهل قلم، نویسندگان و منزلت تفکر و آگاهی مکتوب به کار میرود.