یعنی چه
ملکول (که املای معیار و علمی آن مولکول است) کوچکترین جزء یک مادهٔ مرکب یا عنصر است که میتواند به طور مستقل در طبیعت وجود داشته باشد و تمام خواص فیزیکی و شیمیایی آن ماده را حفظ کند. این ساختار از پیوند شیمیایی دو یا چند اتم به یکدیگر به وجود میآید؛ مانند مولکول آب که از دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن تشکیل شده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت مُلِکول (mo-le-kul) تلفظ میشود، هرچند نگارش معیار آن به صورت «مولکول» است.
در جدول
پاسخ دقیق پنجحرفی برای این کلمه در جدول، خود واژه «ملکول» است. همچنین کلماتی مانند مولکول، ذره یا مادیزه نیز بسته به تعداد حروف جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این اصطلاح علمی به صورت Molecule نوشته و تلفظ میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این مفهوم از واژه Molekül استفاده میشود.
در قرآن
واژه علمی ملکول یا مولکول یک اصطلاح جدید فرنگی است و در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، در آیات قرآنی برای اشاره به ریزترین و کوچکترین اجزای ماده از مفاهیم کلی مانند «ذره» (مثقال ذرة) استفاده شده است که نگاهی عام به اجزای ریز جهان دارد و نه تعریف خاص شیمیایی.
نماد چیست
واژه ملکول به خودی خود نماد یا نشانه زبانی و نوشتاری مستقلی ندارد. در دنیای علم و شیمی، ملکولها را بر اساس اتمهای سازندهشان با استفاده از فرمولهای شیمیایی مشخص نمایش میدهند؛ به عنوان نمونه H₂O نماد ملکول آب و O₂ نماد ملکول اکسیژن است.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه ملکول یک واژه کاملاً بیگانه و وارداتی است که از زبان فرانسوی (molécule) وارد فارسی شده است. ریشه اصلی این اصطلاح در زبان لاتین کلمه molecula است که به معنای «توده یا جرم بسیار کوچک» به کار میرفته و امروزه در تمام متون علمی جهان به عنوان یک استاندارد شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ملکول
واژه «ملکول» که شکل صحیح و معیار نگارش آن در زبان فارسی «مولکول» است، یکی از اصطلاحات پایه و کلیدی در علم شیمی و فیزیک به شمار میرود. این کلمه از زبان فرانسوی به ادبیات علمی ما راه یافته و به کوچکترین واحد سازنده یک ماده اشاره دارد که همچنان ویژگیهای اصلی آن ماده را در خود حفظ میکند. ملکولها از اتصال اتمها به یکدیگر پدید میآیند و میتوانند بسیار ساده یا بسیار پیچیده باشند.
از نظر ساختار زبانی، به دلیل بیگانه بودن این کلمه، مشتقات اشتقاقی اصیل فارسی برای آن وجود ندارد، اما اصطلاحات ترکیبی فراوانی مانند مولکولی یا درشتمولکول در زبان فارسی با آن ساخته شده است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز در راستای معادلسازی، واژههایی نظیر «مادیزه» را پیشنهاد داده است. این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع پنج حرفی بوده و به عنوان یک مفهوم مدرن علمی، فاقد معادل مستقیم یا پیشینه در متون کلاسیک و مذهبی مانند قرآن است.