آپارتی یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل آپارتی

واژه «آپارتی» که در برخی گویش‌ها به صورت «آپاردی» یا «هاپارتی» نیز شنیده می‌شود، یک اصطلاح کاملاً عامیانه و غیررسمی در زبان فارسی است. این واژه در فرهنگ‌های لغت عامیانه (مانند لغت‌نامه معین) به دو معنای عمده اشاره دارد؛ از یک سو به ویژگی‌های اخلاقی منفی مانند بی‌حیایی، زبان‌درازی، دریدگی و سلیطه‌گری (به ویژه در توصیف زنان گستاخ) دلالت می‌کند و از سوی دیگر به معنای فردی رند، قالتاق، مکار و حقه‌باز است که با زیرکی‌های ناپسند دیگران را فریب می‌دهد.

برخی از زبان‌شناسان ریشه محتمل این واژه را مأخوذ از فعل ترکی «آپارماق» به معنای بردن و ربودن می‌دانند که در تحول معنایی خود در میان عوام، به مفهوم فریبکاری و بی‌پروایی اخلاقی تغییر شکل یافته است. این کلمه در ادبیات نمایشی معاصر و تئاتر عامیانه تهرانی قدیم نیز به چشم می‌خورد.

نکته حائز اهمیت در بررسی این کلمه، تفکیک کامل آن از واژه هم‌آوا اما کاملاً متفاوت «آپاراتی» است. آپاراتی کلمه‌ای با ریشه فرانسوی و به معنی تعمیرگاه یا تعمیرکار لاستیک خودرو است، در حالی که آپارتی یک صفت رفتاری شش‌حرفی با بار معنایی منفی و توهین‌آمیز محسوب می‌شود.