یعنی چه
این واژه فعل ماضی، دوم شخص جمع از باب تفعل (ریشه ر ب ص) است و به این معنی است که شما منتظر شدید، درنگ کردید یا چشم به راه وقوع حادثهای (غالباً ناخوشایند برای دیگران) بودید. این کلمه واژهای کلاسیک و قرآنی است و کاربرد مدرن عامیانه ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتح ت، فتح ر، تشدید و فتح ب، سکون ص، ضم ت و سکون م است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه براساس تعداد حروف، خود کلمه ۶ حرفی «تربصتم» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق و لحن متن، از معادلهایی که نشاندهنده انتظار (به ویژه با نیت خاص) هستند استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود یک واژه فصیح عربی است و در زبان عربی سادهتر میتوان از مترادفهایی مانند انتظرتُم استفاده کرد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این فعل عبارتند از: شما منتظر شدید، چشمبهراه ماندید، تعلل ورزیدید یا در کمین نشستید.
در قرآن
این صیغه دقیقاً یکبار در آیه ۱۴ سوره حدید آمده است؛ جایی که به منافقان گفته میشود شما خود را به هلاکت افکندید و برای نابودی حق و بروز بلا برای مؤمنان انتظار کشیدید.
جمعبندی و توضیح کامل تربصتم
واژه «تربصتم» یک فعل ماضی عربی از ریشه ثلاثی مجرد «ر ب ص» است که معنای انتظار کشیدن، درنگ کردن و چشمبهراه بودن را افاده میکند. این واژه از نظر ساختاری صیغه جمع مذکر مخاطب (شما) در باب تفعل است.
در بافتارهای قرآنی و اخلاقی، این کلمه معمولاً بار معنایی منفی و فرصتطلبانه دارد؛ یعنی حالتی که فرد منتظر وقوع مصیبت، شکست یا دگرگونی حوادث به زیان دیگران است. این کلمه ششحرفی نمادی از تعلل، سستی در تصمیمگیری خیر و کمین ذهنی منفی به شمار میرود.