یعنی چه
مجوسیت (یا مجوسیّة) اسم مصدر جعلی (صناعی) است که در متون دینی، کلامی و تاریخی به معنای دین، آیین، مذهب و چگونگی مجوس به کار میرود. این واژه در ادبیات عربی-اسلامی بیشتر برای اشاره به مجموعه باورها، مناسک و سنتهای منسوب به زرتشتیان و ایرانیان باستان استفاده شده است.
تلفظ
این واژه به صورت مَجُوسِیَّت تلفظ میشود که حرف م دارای فتحه، ج دارای ضمه، و ی دارای تشدید و فتحه است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ به پرسشهایی نظیر آیین مغان یا دین زرتشتی در متون کهن، واژه ۶ حرفی «مجوسیت» است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این مفهوم در زبان انگلیسی بیشتر از واژه Zoroastrianism استفاده میشود، هرچند واژه Magianism مستقیماً به ریشه مجوس و مغان اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای اصیل و فارسی این واژه شامل زرتشتیگری، مزدیسنا، آیین بهی و آیین مغان است. در متون قدیم گاه از واژه گبرگری نیز استفاده میشده است.
در قرآن
خود واژه «مجوسیت» در قرآن نیامده است، اما شکل جمع آن یعنی «المجوس» یکبار در آیه ۱۷ سوره حج در کنار ادیانی چون یهود، نصاری و صابئان ذکر شده است. در تفاسیر اسلامی، به دلیل این تقارن، مجوس را در ردیف ادیان توحیدی و شبه اهلکتاب قلمداد کردهاند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، این آیین با نماد آتش شناخته میشود که در واقعیتِ اعتقادی آنان، آتش قبله نیایش و مظهر پاکی و نور الهی است، نه آنکه خود آتش پرستش شود. همچنین نشان فروهر از دیگر نمادهای منسوب به این فرهنگ است.
جمعبندی و توضیح کامل مجوسیت
واژه مجوسیت در اصل یک اصطلاح معرب و ساختاریافته در زبان و ادبیات اسلامی است که برای توصیف دین و مناسک ایرانیان باستان یا همان آیین زرتشتی به کار میرود. ریشه این کلمه به واژه پارسی باستان «مگوش» یا «مگو» بازمیگردد که به طبقه روحانیون و موبدان آن دوران اشاره داشته و پس از ورود به زبان آرامی و سپس عربی، به شکل «مجوس» درآمده است.
این واژه از نظر فقهی و تاریخی اهمیت بالایی دارد؛ چرا که به دلیل ذکر نام «المجوس» در سوره حج، مباحث تفسیری گستردهای درباره وضعیت حقوقی و اعتقادی پیروان این آیین در جامعه اسلامی شکل گرفته و آنان را دارای کتاب و پیامبر دیرین (شبه اهلکتاب) دانستهاند. امروزه این واژه بیشتر کاربردی تاریخی و کلامی دارد و در زبان روزمره جای خود را به اصطلاحاتی چون زرتشتیگری یا مزدیسنا داده است.